Oʻzbekiston Prezidentining 11-fevraldagı farmoni bilan startaplarni gʻoya yaratishdan eksportni kengaytirishgacha qoʻllab-quvvatlovchi toʻrt bosqichli ekotizim joriy etildi.
Hujjat startap gʻoyalarini aniqlash, mahsulot ishlab chiqish, ishga tushirish va xorijiy bozorlarga kengaytirishni qamrab oluvchi keng qamrovli tizimni belgilaydi. 2030-yilga kelib hukumat startaplar sonini 5000 taga yetkazish, 2 milliard dollargacha venchur investitsiyalarni jalb qilish va 20 000 dan ortiq ish oʻrinlarini yaratishni maqsad qilgan.
2026–2027 oʻquv yilidan boshlab 9–11-sinf oʻquvchilari hamda oʻrta maxsus va kasb-hunar taʼlim muassasalaridagi talabalar oyiga kamida ikki marta startap gʻoyalarini yaratishga qaratilgan “Koʻnikma va biznes soati” mashgʻulotlarida qatnashadilar.
“Eng yaxshi startap gʻoyasi” tanlovi tashkil etiladi, tuman bosqichida 5 million soʻmgacha, viloyat bosqichida esa 10 million soʻmgacha mukofotlar taqdim etiladi.
Taʼlim muassasalariga talabalar tomonidan yaratilgan mahsulotlarni onlayn savdo platformalari orqali sotishga ruxsat beriladi.
2026-yil 1-apreldan boshlab davlat idoralari startaplarga soha boʻyicha muammolarni kroudsorsing mexanizmlari orqali taqdim etadilar va har oy “Startap kuni” uchrashuvlari oʻtkaziladi.
2026-yildan boshlab davlat universitetlarida har yili “Eng innovatsion gʻoya” milliy tanlovi oʻtkaziladi. Gʻoliblar har biri 100 million soʻm miqdorida grant oladilar, milliy bosqich uchun jami 10 milliard soʻm mukofot jamgʻarmasi ajratilgan.
Ideaton va hakaton gʻoliblari quyidagi imtiyozlarga ega boʻladilar:
2027-yildan boshlab universitetlar, yoshlar texnoparklari va Nurafshon shahrida laboratoriyalar, raqamli infratuzilma va kovorking maydonlari bilan jihozlangan tadqiqot va ishlanmalar markazlari tashkil etiladi.
10 ta istiqbolli loyiha uchun yillik asosida minimal hayotiy mahsulotni ishlab chiqish xarajatlarining 50 foizigacha, maksimal 50 000 dollar miqdorida qoplanadi.
“Universitetlar – startap generatorlari” dasturi doirasida talabalar akseleratorlari, stajirovkalar va almashinuv tashabbuslari joriy etiladi. Universitetlarga inkubatsiya markazlari va akseleratorlar orqali istiqbolli talaba va tadqiqotga asoslangan startaplarga loyiha boshiga 20 000 dollargacha investitsiya qilish huquqi beriladi.
2026-yildan boshlab har yili “Yosh tadbirkorlar” chempionati oʻtkazilib, eng yaxshi yoshlar boshchiligidagi biznes va startap loyihalari aniqlanadi va mukofotlanadi. 100 gacha gʻolib loyiha har biri 1 milliard soʻmgacha investitsiya oladi.
Brend qurishga qaratilgan marketing va konsalting xizmatlari ham moliyalashtiriladi, asosiy hisoblash miqdorining 100 baravarigacha.
Yoshlar tadbirkorligini rivojlantirish davlat maqsadli jamgʻarmasi Kengashi faol tadbirkorlarni tan olish uchun davlat mukofotlari va faxriy nishonlar bilan taqdirlash boʻyicha takliflar taqdim etadi.
2026-yil 1-apreldan boshlab “Raqamli startaplar” dasturida ishtirok etuvchi startap loyihalari IT Park rezidenti maqomini oladi va qonun bilan belgilangan minimal eksport talablarini bajarmasdan tegishli imtiyozlar va preferensiyalardan foydalanish huquqiga ega boʻladi.
Yagona elektron startap ekotizimi platformasida roʻyxatdan oʻtgan ishtirokchilarga ixtisoslashtirilgan oʻquv kurslari, sertifikatlash va obroʻli akseleratsiya va inkubatsiya dasturlarida ishtirok etish bilan bogʻliq xarajatlarning 50 foizigacha, maksimal 20 000 dollar miqdorida qoplanadi.
Yiliga 20 gacha loyiha startap studiyalari va inkubatsiya yoki akseleratsiya markazlarini tashkil etish uchun 5 milliard soʻmgacha, besh yil muddatga, bir yillik imtiyozli muddat bilan foizsiz kredit oladi.
Mahalliy inkubatsiya yoki akseleratsiya dasturlarida ishtirok etish toʻlovlarini qoplash uchun oylik grantlar ham beriladi, asosiy hisoblash miqdorining 100 baravarigacha.
Hududlarda mahalliy hokimlar rahbarligida tadbirkorlarga amaliy yordam koʻrsatish uchun startap klublari tashkil etiladi.
2026-yildan boshlab har yili Startap Expo koʻrgazmasi startap gʻoyalari va mahsulotlarini investorlar, venchur fondlari, yirik korxonalar, davlat organlari va oliy taʼlim muassasalariga taqdim etadi.
Platformada roʻyxatdan oʻtgan muvaffaqiyatli startaplar davlat xaridlarida ishtirok etganda oldindan toʻlov oladilar – 500 million soʻmgacha shartnomalar uchun 50 foiz, undan ortiq miqdordagi shartnomalar uchun esa 30 foiz.
Shuningdek, ular chet el bank hisoblariga yillik 500 000 dollargacha pul mablagʻlarini alohida qarorsiz oʻtkazishga ruxsat beriladi, chet elda kompaniya yoki filial tashkil etish maqsadida. Startap asoschilari uchun viza tartibini osonlashtirish boʻyicha muzokaralar olib boriladi.
2026–2027-yillarda startap ekotizimini rivojlantirish uchun jami 160 million dollar va 130 milliard soʻm ajratiladi. Moliyalashtirish Jahon banki, venchur fondlari va davlat jamgʻarmalari orqali amalga oshiriladi.
Farmonni amalga oshirish uchun mas’ul etib Bosh vazir oʻrinbosari Jamshid Qoʻchqorov tayinlandi, umumiy nazoratni esa Bosh vazir Abdulla Oripov amalga oshiradi.
Source: kun.uz