Yevropa davlatlari Sovuq urush tugaganidan keyin birinchi marta AQShning harbiy yordamiga ishonchsizlik fonida o'z yadro qarshilik tizimini shakllantirish imkoniyatini muhokama qilishni boshladi. Bu haqda Bloomberg agentligi manbalarga tayangan holda xabar berdi.
Foto: AFP
Hozirgi vaqtda Yevropa xavfsizligi AQShning "yadro soyaboni" orqali ta'minlanadi, bu Yevropa mamlakatlari hududida joylashtirilgan AQSh qurollarini o'z ichiga oladi. Shu bilan birga, faqat Frantsiya va Buyuk Britaniya kontinenta o'z yadro arsenaliga ega.
Agentlik ma'lumotlariga ko'ra, Frantsiya prezidenti Emmanuel Makron yaqin kelajakda fransuz yadro qarshilik kuchlarini Yevropa ittifoqchilariga kengaytirishni taklif qilishi mumkin. Tegishli bayonot 13-15 fevral kunlari bo'lib o'tadigan Myunxen xavfsizlik konferentsiyasida yoki bu oyning oxirida eshitilishi kutilmoqda.
Biroq, AQShning "yadro soyaboni"ni fransuz bilan almashtirish Yevropa mamlakatlari uchun juda qimmatga tushishi mumkin. Bloomberg baholariga ko'ra, 2025 yilda Yevropa Ittifoqi mamlakatlari va Buyuk Britaniya mudofaa uchun 530 milliard dollardan ortiq mablag' ajratdi, asosan oddiy qurolli kuchlarni mustahkamlash uchun.
Frantsiya va Buyuk Britaniya birgalikda taxminan 400 ta joylashtirilgan yadro boshqalari bilan ta'minlangan, AQShda esa ularning soni 1670 ga yaqin. Bu ko'rsatkich Rossiya-AQShning SNV-III shartnomasi muddati tugagandan keyin oshishi mumkin.
Agentlik manbalari ta'kidlashicha, alohida Yevropa davlatlari nazariy jihatdan o'z yadro salohiyati elementlarini yaratishi mumkin, ammo buning uchun atom elektr stansiyalari, qimmat uran boyitish quvvatlari va yadro qurolini tarqatmaslik to'g'risidagi xalqaro kelishuvlarni buzishga siyosiy tayyorlik talab qilinadi.
Shu bilan birga, Bloomberg ta'kidlaganidek, Vashingtonning Yevropaning mudofaada ko'proq mustaqilligi zarurligi to'g'risidagi bayonotlari birinchi navbatda oddiy qurollarga tegishli. AQSh prezidenti Donald Tramp ommaviy va xususiy muzokaralarda AQSh yadro qarshiligini to'xtatish masalasini ko'tarmadi.
Source: kun.uz