Prezident Shavkat Mirziyoyev 12-fevral kuni texnik tartibga solish sohasini xalqaro talablar asosida tubdan yangilash bo‘yicha taqdimotni ko‘rib chiqdi.

So‘nggi 4 yil ichida milliy standartlarning yarmi xalqaro talablarga to‘liq moslashtirildi. Mamlakatning akkreditatsiya tizimi 185 davlat orasida 29-o‘rinni egalladi. Milliy laboratoriyalarning natijalari Germaniya, Koreya va Yaponiya kabi 37 mamlakat tomonidan tan olinishni boshladi.

Shu bilan birga, yuqori xavfli 156 mahsulot pozitsiyasining majburiy davlat ro‘yxatidan o‘tkazilishi talabi bekor qilindi. Majburiy sertifikatsiyadan o‘tkazilishi kerak bo‘lgan mahsulotlar soni 27 foizga qisqardi.

Shu bilan birga, mahsulotni baholashda korxonalar faoliyatini tekshirish amaliyoti tadbirkorlarning noroziligini keltirib chiqarayotgani ta’kidlandi. Hozirgi tartibga ko‘ra, mahsulot talablarga mos kelmasligi aniqlanganda, uning aylanmasi emas, balki ishlab chiqaruvchining faoliyati cheklanadi.

Rivojlangan mamlakatlarda xavllarni tahlil qilishga asoslangan bozor nazorati tizimi joriy etilgan. Bunday modelda ishlab chiqaruvchi mahsulotning mosligini deklaratsiya qilib, to‘liq mas’uliyatni o‘z zimmasiga oladi va uning sifati va xavfsizligini kafolatlaydi.

Shu munosabat bilan davlat nazoratidan bosqichma-bosqich voz kechish va bozor nazorati mexanizmlariga o‘tish rejalashtirilmoqda. «Bozor nazorati to‘g‘risida»gi alohida qonun loyihasi tayyorlandi.

Shuningdek, eskirgan standartlar va samarasiz texnik reglamentlardan voz kechish va to‘liq xalqaro standartlarga o‘tish zaruriyati ta’kidlandi. Hozirda 33 000 dan ortiq standart amalda bo‘lib, ulardan 50 foizi eskirgan yoki xalqaro talablarga mos kelmaydi.

6 ta texnik reglamentni bekor qilish va 29 tasini qayta ko‘rib chiqish rejalashtirilmoqda. Joriy yilda 4 460 xalqaro standartni qabul qilish, keyingi yilda 2 500 dan ortiq, 2028 yilda esa 817 tasini qabul qilish mo‘ljallangan.

Xalqaro standartlarni to‘liq joriy etish rejalari haqida ma’lumot berildi: to‘qimachilik, charm, mebel, elektrotexnika, avtomobilsozlik va axborot texnologiyalari sohalarida 2026 yil 1 iyuldan, neft-gaz, metallurgiya, transport, qurilish materiallari va tibbiy buyumlar sanoatida 2027 yildan, energetika, kimyo sanoati, ekologiya va xizmat ko‘rsatish sohalarida esa 2028 yildan boshlab.

Sertifikatsiya protseduralarini yanada soddalashtirish zaruriyati ta’kidlandi. Hozirgi murakkab tizim mahsulotning o‘ziga xarajatini oshiradi, byurokratiya va korrupsiya xavflarini yuzaga keltiradi. Xavllarni tahlil qilish asosida baholashni joriy etish, qolgan mahsulot pozitsiyalari bo‘yicha majburiy sertifikatsiyani bekor qilish va bosqichma-bosqich deklaratsiyaga o‘tish taklif qilindi.

Umuman olganda, «Mahsulotning umumiy xavfsizligi to‘g‘risida»gi qonunni qabul qilish maqsadga muvofiq deb topildi.

So‘hada institutsional o‘zgartirishlar rejalashtirilmoqda. Texnik tartibga solish agentligi tarkibidagi tashkilotlar sonini 5 tadan 3 taga qisqartirish, «Uztest» markazini tugatish va Akkreditatsiya markazini Vazirlar Mahkamasiga bo‘ysundirish orqali qaror qabul qilindi.

Sinov va sertifikatsiya xizmatlarini to‘liq xususiy sektorga o‘tkazish taklif qilindi. Hozirda xususiy sektorda 207 ta sinov laboratoriyasi va 73 ta sertifikatsiya muassasasi faoliyat yuritmoqda, ular barcha sohalarni qamrab oladi. Sog‘lom raqobat muhitini shakllantirish maqsadida Intertek, SGS, Bureau Veritas va TÜV kabi yetakchi xalqaro kompaniyalarni jalb qilish rejalashtirilmoqda.

Taqdimotda, shuningdek, «CUz» milliy moslik belgisini joriy etish, akkreditatsiya organlarining mustaqilligini ta’minlash, sinov laboratoriyalari faoliyatini raqamlashtirish, metrologiya tizimini isloh qilish va etalonlar bazasini kengaytirish masalalari ko‘rib chiqildi.

Tadbirkorlarning fikr va takliflarini eshitgach, davlat rahbari yangi tizimni joriy etish bo‘yicha mas’ul shaxslarga aniq topshiriqlar berdi.

Source: https://kun.uz/ru/news/2026/02/13/shavkat-mirziyoyev-poruchil-kardinalno-obnovit-sistemu-texnicheskogo-regulirovaniya