Markaziy Osiyo va Janubiy Kavkaz davlatlari iqlim o‘zgarishi sharoitida aholi mobilligi bo‘yicha “Ipak yo‘li” deklaratsiyasini imzoladi. Hujjat BMTning Iqlim o‘zgarishi bo‘yicha 31-konferensiyasi (COP31) doirasida Xalqaro migratsiya tashkiloti (XMT) ko‘magida “Iqlim o‘zgarishi sharoitida aholi migratsiyasi masalalarini ilgari surish” mavzusidagi tadbirda qabul qilindi. O‘zbekiston Ekologiya va iqlim o‘zgarishi milliy qo‘mitasi matbuot xizmati ma’lumotiga ko‘ra, imzolash marosimida qo‘mita raisi Aziz Abduhakimov, Ozarbayjon, Gruziya, Qozog‘iston, Qirg‘iziston, Tojikiston va Turkmaniston vazirlari hamda yuqori martabali vakillari ishtirok etdi. Deklaratsiya mintaqaviy muloqotni kuchaytirish, zaif jamoalar barqarorligini oshirish va har bir davlatning milliy ustuvorliklarini hisobga olgan holda iqlim migratsiyasiga qo‘shma javob ishlab chiqishga qaratilgan.
Asosiy faktlar: Hujjat COP31 doirasida XMT ko‘magida imzolandi; unda Markaziy Osiyo va Janubiy Kavkazning yetti davlati vakillari ishtirok etdi. Deklaratsiya iqlim o‘zgarishi sababli majburiy ko‘chish xavfini kamaytirish, mintaqaviy hamkorlik va zaif jamoalar barqarorligini kuchaytirishni nazarda tutadi.
Hujjatning ahamiyati mintaqaning iqlim jihatidan zaifligi bilan bog‘liq. Markaziy Osiyo va Janubiy Kavkazda haroratning ko‘tarilishi, muzliklarning erishi, suv tanqisligi, cho‘llanish, yerlarning degradatsiyasi va ekstremal ob-havo hodisalari kuzatilmoqda. Ishtirokchilar ushbu omillarning aholining majburiy ko‘chishiga ta’sirini muhokama qilib, barqarorlikni oshirish va iqlim oqibatlariga moslashish choralarini muvofiqlashtirish zarurligini qayd etdi.
Qo‘mita matbuot xizmati xabarida deklaratsiyaning maqsadi quyidagicha izohlangan: “Hujjat iqlim o‘zgarishi bilan bog‘liq migratsiya va aholi ko‘chishi masalalarida mintaqaviy muloqot hamda sa’y-harakatlar muvofiqligini mustahkamlash, zaif qatlamdagi hamjamiyatlar barqarorligini oshirish, shuningdek, har bir mamlakatning milliy ustuvor yo‘nalishlari va rivojlanish xususiyatlarini hisobga olgan holda iqlim o‘zgarishi oqibatlariga javob qaytarish bo‘yicha qo‘shma yondashuvlarni ishlab chiqishga qaratilgan”. Tadbirda mintaqaviy hamkorlik, ma’lumot almashish va iqlim migratsiyasi bo‘yicha amaliy choralarni uyg‘unlashtirish masalalari ham ko‘rib chiqildi.
Keyingi bosqichda deklaratsiya qoidalarini milliy rejalar va mintaqaviy loyihalarga integratsiyalash, zaif qatlamlar uchun barqarorlik choralarini aniqlash va iqlim ko‘chishi bo‘yicha ma’lumot almashishni yo‘lga qo‘yish kutilmoqda. Hujjat COP31 doirasidagi muhokamalarni davom ettirish va Markaziy Osiyo hamda Janubiy Kavkaz davlatlari o‘rtasida uzoq muddatli hamkorlik mexanizmlarini shakllantirish uchun asos yaratadi.
Source: www.gazeta.uz