Prezident Shavkat Mirziyoyev 12-fevral kuni Oliy Sud Kengashi raisining sud mustaqilligini mustahkamlash, shaffoflikni oshirish va sud tizimida korrupsiyaga qarshi kurash bo'yicha yangi tashabbuslarni o'z ichiga olgan hisobotini ko'rib chiqdi.

Muhokama qilingan asosiy takliflar orasida sudyalar va ularning oila a'zolari uchun majburiy mol-mulk deklaratsiyasi tizimini joriy etish bor. Bu tashabbus mas'uliyatni oshirish va sud tizimiga ishonchni kuchaytirishga qaratilgan. Bundan tashqari, sud ma'muriy organlarida korrupsiyaga qarshi nazorat mexanizmini o'rnatish, shuningdek sud xodimlarini ochiq va shaffof tanlash jarayonini joriy etish rejalari ilgari surildi.

Hisobotga ko'ra, Oliy Sud Kengashi sud mustaqilligini himoya qilish va sudyalarni tashqi aralashuvdan himoya qilish uchun bevosita mas'uldir. Hisobot davrida sud tizimida jiddiy intizomiy choralar ko'rildi. 59 sudyaning vakolatlari muddatidan oldin tugatildi. Ulardan 19 nafari sudya qasbini buzgani yoki Sudya Etika Kodeksiga rioya qilmagani uchun ishdan bo'shatildi, uch sudya esa jinoiy javobgarlikka tortildi. Jami 58 sudya lavozimidan pastroq lavozimga tushirildi, 33 sudyaning vakolat muddati tugagach, ularni qayta tayinlashga yaroqsiz deb topildi. Bundan tashqari, 266 sudya intizomiy javobgarlikka tortildi.

O'tgan yili sud faoliyatiga aralashuv holatlari bilan bog'liq holda Bosh prokuraturaga beshta xabar yuborildi. Sudya immunitetini yanada himoya qilish maqsadida, Oliy Sud Kengashining rasmiy veb-saytida sudya daxlsizligini buzish holatlari haqida tezkor xabar berish imkonini beruvchi tezkor hisobot mexanizmi joriy etildi.

Sud mustaqilligini himoya qilishga qaratilgan sa'y-harakatlar doirasida viloyat sudlari raislari tomonidan chiqarilgan 6000 dan ortiq buyruqlar ko'rib chiqildi. 231 holatda, 314 sudya ishtirokida, buyruqlar adliya boshqaruvi bilan bog'liq bo'lmagan mas'uliyatlarni belgilaganligi aniqlandi. Bunday amaliyotlarni bartaraf etish uchun choralar ko'rildi.

Sudyalarni asosiy bo'lmagan vazifalardan ozod qilish maqsadida, hokimiyatlar ilg'or xalqaro amaliyotlarni o'rganib, maxsus "sud ma'muriyati" institutini tashkil etishni rejalashtirmoqda. Bu organ kadrlar boshqaruvi, moddiy-texnik ta'minot va tashkiliy mas'uliyatlar uchun javobgar bo'lib, sudyalarga faqat sud ishlariga e'tibor qaratish imkonini beradi.

Yana bir taklif sudyalarga nisbatan intizomiy jazolar qo'llash uchun xolis protsedurani ta'minlash maqsadida Sudya Intizomiy Kengashini tashkil etishni o'z ichiga oladi.

Yig'ilishda, shuningdek, davlatning ayollarni qo'llab-quvvatlash siyosati doirasida sud tizimidagi gender tengligi masalasi muhokama qilindi. 10-mart, Xalqaro Ayol Sudyalar Kuni nishonlashga tayyorgarlik ko'rish munozara qilindi.

Prezident Mirziyoyev taklif qilingan choralarni qo'llab-quvvatlab, sud mustaqilligini mustahkamlash, sudya immunitetini himoya qilish va adolatli adliya boshqaruviga to'sqinlik qiluvchi omillarni bartaraf etish uchun tizimli islohotlarni izchil rivojlantirishga qaratilgan tavsiyalar berdi.

Source: https://kun.uz/en/news/2026/02/12/uzbekistan-considers-asset-declarations-for-judges-to-boost-transparency