Qirg'iziston Davlat milliy xavfsizlik qo'mitasining sobiq raisi Kamchibek Toshiyev o'zining iste'fosini izohlab, bu qaror uning uchun "kutilmagan" bo'lganini aytdi. Uning bayonoti tarafdorlari tomonidan ijtimoiy tarmoqlarda e'lon qilindi.
Hozirda Toshiyev Germaniyada bo'lib, u yerda yurak muammolari uchun davolanmoqda. O'z bayonotida u ilgari (2021-yilda) operatsiya qilganini va prezident ruxsati bilan chet elga tibbiy ko'rikdan o'tish uchun ketganini ta'kidladi. Uning so'zlariga ko'ra, lavozimidan ozod qilinishi haqidagi qarorni kutmagandi. Shu bilan birga, u har qanday holatda davlat rahbarining qarorini bajarish kerakligini ta'kidladi.
"Men davlatimizga, xalqimizga va prezidentga sodiq xizmat qildim va bunday bo'lganimdan faxrlanaman. Afsuski, men shaxsiy tarkib bilan xayrlashish imkoniyatiga ega bo'lmadim. GKNBning har bir xodimiga minnatdorchilik bildiraman va ularga muvaffaqiyatlar tilayman", deb yozadi bayonotda.
Oxirida u fuqarolarni qonunlarga rioya qilishga, noqonuniy harakatlarga yo'l qo'ymaslikka va mamlakatda tinchlik va barqarorlikni saqlashga chaqirdi. 10-fevral kuni Qirg'iziston prezidenti Sadyr Japarov Davlat milliy xavfsizlik qo'mitasi raisi Kamchibek Toshiyevning vakolatlari muddatidan oldin to'xtatilishi to'g'risidagi farmonni imzoladi. U, shuningdek, Vazirlar Mahkamasi raisining o'rinbosari lavozimidan ham mahrum qilindi.
Japarov o'z qarorini "davlat manfaatlari" bilan izohladi. Uning matbuot kotibi Askat Alagozov tomonidan e'lon qilingan bayonotda prezidentning bu qadam bilan "jamiyatda, shu jumladan davlat tuzilmalari o'rtasida bo'linishga yo'l qo'ymaslik, aksincha birlikni mustahkamlash" ni maqsad qilgani ta'kidlangan.
Toshiyevning iste'fosidan so'ng GKNB tuzilmasiga o'zgartirishlar kiritish to'g'risida farmon imzolandi. Hujjatga ko'ra, chegara xizmati qo'mita tarkibidan chiqarilib, alohida idora bo'ladi, qo'mitaning 9-xizmati esa mamlakat prezidentiga bo'ysunadigan Davlat qo'riqlash xizmatiga aylantiriladi.
Kamchibek Toshiyev an'anaviy ravishda amaldagi prezident Sadyr Japarovning yaqin hamkori hisoblangan. Avvalgi prezidentlar davrida u muxolifatda bo'lgan va 2011-yilda prezidentlik saylovlarida qatnashib, 14,32% ovoz bilan uchinchi o'rinni egallagan.
2012-yil oktyabr oyida u va Japarov Bishkekda Kumtor konini ishlab chiqarishga qarshi miting rahbarlari bo'lib, parlamentga hujumda qatnashgan. O'shanda ikkalasi ham hibsga olingan va hukm qilingan.
2020-yil oktyabr oyida Toshiyev So'ronboy Jeenbekovning prezidentlik lavozimidan ketishi va Sadyr Japarovning hokimiyatga kelishi bilan yakunlangan norozilik namoyishlarida faol ishtirok etgan. Ushbu voqealardan so'ng u Qirg'iziston GKNB rahbari bo'ldi. Keyingi besh yil ichida Toshiyev mamlakatda ikkinchi eng nufuzli shaxsga aylandi.
Japarovning prezidentligi keng ko'lamli korrupsiyaga qarshi kurash e'lon qilish bilan boshlandi va bu vazifani amalga oshirishda Toshiyev boshchiligidagi GKNB keng vakolatlarga ega bo'ldi.
Uning rahbarligida qo'mita korrupsiya ayblovlari bilan ko'plab yuqori martabali amaldorlarni hibsga oldi va davlat byudjetiga milliardlab mablag'larni qaytardi.
"Besh yillik kampaniya davomida GKNB byudjetni 300 milliard som (34 million dollar) ga to'ldirdi", deb e'lon qilgan edi Toshiyev o'tgan yil dekabr oyida jurnalistlarga bergan intervyusida. Uning so'zlariga ko'ra, davlatga mingdan ortiq ko'chmas mulk ob'ektlari va 30 ming gektar yer qaytarilgan.
"Xususiylashtirish jarayonida qonunlar buzilgan. Ob'ektlar o'z maqsadida ishlamagan. [...] Korrupsionerlar shaxsiy boyish uchun binolarni buzib tashlagan, mulkni sotgan, yerni bo'lib, qayta sotgan. Ko'plab ijtimoiy ob'ektlar ham noqonuniy xususiylashtirilgan. Umuman olganda, 2020-yilgacha korrupsionerlar imkoniyatlari boricha davlatni talon-toroj qilgan", dedi Toshiyev.
U, shuningdek, Qirg'izistonning qo'shni davlatlar bilan chegara masalalarini hal qilishda manfaatlarini himoya qildi, jumladan, O'zbekiston delegatsiyasi bilan bir necha marta muzokaralarda qatnashdi. Japarov haqidagi hujjatli film uchun bergan yaqindagi intervyusida u o'zbek tomoni bilan muzokaralar oson o'tmaganini aytdi: bir marta u va O'zbekiston Bosh vaziri Abdulla Oripov o'rtasida nizo kelib chiqqan, shundan so'ng muzokaralar to'xtatilgan. Keyinchalik davlat rahbarlari aralashgan, muzokaralar qayta boshlangan va barcha masalalar hal qilingan.
Source: https://kun.uz/ru/news/2026/02/11/tashiyev-prokommentiroval-uvolneniye-s-doljnosti-glavy-gknb