Yevropa davlatlari Sovuq urush tugaganidan keyin birinchi marta o'z yadro qarshilik tizimini shakllantirish imkoniyatini muhokama qilishni boshladilar. Bunga AQShning harbiy qo'llab-quvvatlash ishonchliligi haqidagi shubhalar sabab bo'ldi. Bloomberg agentligi manbalarga tayangan holda xabar berdi.
Foto: AFP
Hozirgi vaqtda Yevropa xavfsizligi AQShning "yadro soyaboni" orqali ta'minlanadi, bu Yevropa mamlakatlari hududida joylashgan AQSh qurollarini o'z ichiga oladi. Shu bilan birga, kontinenta faqat Fransiya va Buyuk Britaniya o'z yadro arsenaliga ega.
Agentlik ma'lumotlariga ko'ra, Fransiya prezidenti Emmanuel Macron yaqin vaqt ichida fransuz yadro qarshilik kuchlarini Yevropa ittifoqchilariga kengaytirishni taklif qilishi mumkin. Tegishli bayonot 13-15 fevral kunlari bo'lib o'tadigan Myunxen xavfsizlik konferensiyasida yoki bu oyning oxirida eshitilishi kutilmoqda.
Biroq, AQShning "yadro soyaboni"ni fransuz bilan almashtirish Yevropa mamlakatlari uchun juda qimmatga tushishi mumkin. Bloomberg baholariga ko'ra, 2025 yilda Yevropa Ittifoqi mamlakatlari va Buyuk Britaniya mudofaa uchun 530 milliard dollardan ko'proq mablag' ajratdi, asosan oddiy qurolli kuchlarni mustahkamlash uchun.
Fransiya va Buyuk Britaniya birgalikda taxminan 400 ta joylashtirilgan yadro boshliqlariga ega, AQShda esa ularning soni 1670 ga yaqin. Bu ko'rsatkich Rossiya-AQSh START-III shartnomasi muddati tugagandan keyin oshishi mumkin.
Agentlik manbalari ta'kidlashicha, alohida Yevropa davlatlari nazariy jihatdan o'z yadro salohiyati elementlarini yaratishi mumkin, ammo buning uchun atom elektr stansiyalari, qimmat uran boyitish quvvatlari va yadro qurolini tarqatmaslik to'g'risidagi xalqaro kelishuvlarni buzishga siyosiy tayyorgarlik talab qilinadi.
Shu bilan birga, Bloomberg ta'kidlaganidek, Vashingtonning Yevropaning mudofaada ko'proq mustaqilligi zarurligi haqidagi bayonotlari birinchi navbatda oddiy qurollarga tegishli. AQSh prezidenti Donald Trump ommaviy va xususiy muzokaralarda AQSh yadro qarshiligini to'xtatish masalasini ko'tarmadi.
Source: kun.uz