Myunxen xavfsizlik konferensiyasi yangi keskinlik va hamkorlik yo'nalishlarini belgilab berdi: ittifoqchilar Yevropa mudofaasini kuchaytirish, AQShning xavfsizlik tizimidagi roli va Ukrainadagi mojaroni hal qilish istiqbollarini muhokama qilishdi.

Myunxen yana global xavfsizlikni muhokama qilish platformasiga aylandi: 13-15 fevral kunlari bu yerda 62-xavfsizlik konferensiyasi bo'lib o'tdi, unda davlat rahbarlari, diplomatlar va harbiylar ishtirok etdi. Asosiy mavzular Yevropa xavfsizligi, transatlantik sheriklik va Sharqiy Yevropadagi vaziyat edi.

Yevropa va NATO: xavfsizlik uchun ko'proq mas'uliyat

NATO Bosh kotibi Mark Ryutte aytdi: "Alyans yaqin yillarda AQShning strategik roli saqlanib qolgan holda, boshqaruv jihatidan ko'proq 'yevropalashishi' mumkin."

U Yevropa ittifoqchilarining mudofaa xarajatlarining o'sishi va ularning harbiy imkoniyatlarining kuchayishini ta'kidladi, jamoaviy xavfsizlik umumiy mas'uliyat ekanligini ta'kidladi.

Amerika Qo'shma Shtatlari Yevropa mamlakatlarini mudofaaga hissasini kengaytirish va ittifoqchilik majburiyatlari doirasida harbiy salohiyatni mustahkamlashga chaqiradi.

YI mudofaa siyosatini kuchaytiradi

Yevropa Komissiyasi raisi Ursula fon der Leyen aytdi: "Menimcha, Yevropaning o'zaro mudofaa qoidalarini faollashtirish vaqti keldi. O'zaro mudofaa YI uchun ixtiyoriy emas - bu 42(7)-moddada mustahkamlangan majburiyatdir."

Yevropa Ittifoqi mudofaa hamkorligini mustahkamlash, xavfsizlik sohasida qaror qabul qilishni tezlashtirish va mudofaa sanoatini rivojlantirishni muhokama qilmoqda.

Fransiya prezidenti Emmanuel Makron Yevropa sheriklari bilan strategik muloqot haqida xabar berdi: "Biz kansler Merts va boshqa Yevropa rahbarlari bilan milliy doktrinamizni shakllantirish maqsadida strategik muloqotni boshladik."

Bu muloqot fransuz yadroviy qo'rqitishining roli va Yevropada mudofaa siyosatini muvofiqlashtirish muhokamalarining bir qismi sifatida ko'rilmoqda.

Ukraina: xavfsizlik va Yevropaning muzokaralardagi roli

Prezident Vladimir Zelenskiy uzoq muddatli xavfsizlik kafolatlari va mamlakatning xalqaro qo'llab-quvvatlanishini davom ettirish zarurligini ta'kidladi.

Konferensiya davomida u Ukrainaning kamida 20 yil muddatga AQSh tomonidan xavfsizlik kafolatlari barqaror tinchlik kelishuvining bir elementi sifatida ko'rilishini aytdi.

Zelenskiy ta'kidladi: "Yevropa amalda muzokaralar stolida yo'q - mening fikrimcha, bu katta xato. Ukraina Yevropani jarayonga to'liq jalb qilishga harakat qilmoqda, uning manfaatlari va ovozlari hisobga olinishi uchun."

U shuningdek, Ukrainaning Yevropa integratsiyasining aniq istiqbollarini belgilashga chaqirdi.

AQSh va Yevropa: ittifoq va kelishmovchiliklar

AQSh Davlat kotibi Marko Rubio aytdi: "Amerika Qo'shma Shtatlari G'arbning boshqariladigan tanazzuliga 'xushmuomala kuzatuvchilar' bo'lib qolishni rejalashtirmaydi", ittifoqchilarni faolroq rol o'ynashga chaqirdi.

Shu bilan birga, u transatlantik birlikni ta'kidladi: "Yevropa va AQSh bir-biriga tegishli."

Yangi dunyo tartibi va geosiyosiy o'zgarishlar

Germaniya kansleri Fridrix Merts aytdi: "Qoidalarga asoslangan avvalgi xalqaro tartib endi mavjud emas: "Bu tartib, o'z gullagan davrida qanchalik nomukammal bo'lmasin, endi yo'q."

U o'zgaruvchan geosiyosiy muhitda Yevropa xavfsizligini mustahkamlash va xalqaro hamkorlikni kuchaytirish zarurligini ta'kidladi.

Arktika va Grenlandiya atrofidagi vaziyat

Daniya bosh vaziri Mette Frederiksen jurnalistlarning AQSh prezidenti Donald Trampning Grenlandiyani nazorat qilish imkoniyati haqidagi bayonotlari va ittifoqchilar bilan diplomatik aloqalardan keyin orol atrofidagi keskinlik pasayganmi degan savoliga javoban aytdi: "Yo'q, afsuski, yo'q. Menimcha, AQSh prezidentining istagi o'zgargan emas."

U Daniyaning hududiy yaxlitligi asosiy masala ekanligini ta'kidladi, Arktika mintaqasida xavfsizlik sohasida ittifoqchilar hamkorligining ahamiyatini ta'kidladi.

Global tahdidlar va xavfsizlik barqarorligi

Konferensiya ishtirokchilari mintaqaviy mojarolar, energetik xavfsizlik, kibertahdidlar va muhim infratuzilmani himoya qilishni o'z ichiga olgan keng doiradagi tahdidlarni muhokama qilishdi.

Davlatlarning inqirozlarga chidamliligi va ittifoqchilarning o'sib borayotgan xavflar sharoitida sa'y-harakatlarini muvofiqlashtirishga alohida e'tibor qaratildi.

Source: kun.uz