Prezident Shavkat Mirziyoyev 12-fevral kuni texnik tartibga solish sohasini xalqaro talablar asosida tubdan yangilash bo‘yicha taqdimotni ko‘rib chiqdi.

So‘nggi 4 yil ichida milliy standartlarning yarmi xalqaro talablarga to‘liq moslashtirildi. Mamlakatning akkreditatsiya tizimi 185 davlat orasida 29-o‘rinni egalladi. Milliy laboratoriyalarning natijalari Germaniya, Koreya va Yaponiya kabi 37 davlat tomonidan tan olinmoqda.

Shu bilan birga, yuqori xavf darajasiga ega bo‘lgan 156 mahsulot pozitsiyasining majburiy davlat ro‘yxatidan o‘tkazilishi talabi bekor qilindi. Majburiy sertifikatsiyadan o‘tkazilishi kerak bo‘lgan mahsulotlar soni 27 foizga qisqardi.

Shu bilan birga, mahsulotni baholashda korxonalar faoliyatini tekshirish amaliyoti tadbirkorlarning noroziligiga sabab bo‘layotgani ta’kidlandi. Amaldagi tartibga ko‘ra, mahsulot talablarga javob bermaganda, uning aylanmasi emas, balki ishlab chiqaruvchining faoliyati cheklanadi.

Rivojlangan mamlakatlarda xavlarni tahlil qilishga asoslangan bozor nazorati tizimi amal qiladi. Bunday modelda ishlab chiqaruvchi mahsulotning mosligini deklaratsiya qilib, to‘liq mas’uliyatni o‘z zimmasiga oladi va uning sifat va xavfsizligini kafolatlaydi.

Shu munosabat bilan davlat nazoratidan bosqichma-bosqich voz kechish va bozor nazorati mexanizmlariga o‘tish rejalashtirilmoqda. «Bozor nazorati to‘g‘risida»gi alohida qonun loyihasi tayyorlandi.

Shuningdek, eskirgan standartlar va samarasiz texnik reglamentlardan voz kechish va to‘liq xalqaro standartlarga o‘tish zaruriyati ta’kidlandi. Hozirda 33 000 dan ortiq standart amal qilmoqda, ularning 50 foizi eskirgan yoki xalqaro talablarga javob bermaydi.

6 ta texnik reglamentni bekor qilish va 29 tasini qayta ko‘rib chiqish rejalashtirilmoqda. Joriy yilda 4 460 xalqaro standartni qabul qilish, keyingi yilda 2 500 dan ortiq, 2028 yilda esa 817 tasini qabul qilish mo‘ljallangan.

Xalqaro standartlarni to‘liq joriy etish rejalari haqida ma’lumot berildi: to‘qimachilik, charm, mebel, elektrotexnika, avtomobilsozlik va axborot texnologiyalari sohalarida 2026 yil 1 iyuldan, neft-gaz, metallurgiya, transport, qurilish materiallari va tibbiy buyumlar sanoatida 2027 yildan, energetika, kimyo sanoati, ekologiya va xizmat ko‘rsatish sohalarida esa 2028 yildan boshlab.

Sertifikatsiya protseduralarini yanada soddalashtirish zaruriyati ta’kidlandi. Amaldagi murakkab tizim mahsulotning o‘ziga xarajatini oshiradi, byurokratiya va korruptsiya xavflarini yuzaga keltiradi. Xavlarni tahlil qilish asosida baholashni joriy etish, qolgan mahsulot pozitsiyalari bo‘yicha majburiy sertifikatsiyani bekor qilish va bosqichma-bosqich deklaratsiyaga o‘tish taklif qilindi.

Umuman olganda, «Mahsulotning umumiy xavfsizligi to‘g‘risida»gi qonunni qabul qilish maqsadga muvofiq deb topildi.

So‘hada institutsional o‘zgarishlar rejalashtirilmoqda. «Uztest» markazini tugatish va Akkreditatsiya markazini Vazirlar Mahkamasiga bo‘ysundirish orqali Texnik tartibga solish agentligi tarkibidagi tashkilotlar sonini 5 tadan 3 taga qisqartirish qarori qabul qilindi.

Sinov va sertifikatsiya xizmatlarini to‘liq xususiy sektorga o‘tkazish taklif qilindi. Hozirda xususiy sektorda barcha sohalarni qamrab oluvchi 207 ta sinov laboratoriyasi va 73 ta sertifikatsiya muassasasi faoliyat ko‘rsatmoqda. Sog‘lom raqobat muhitini shakllantirish maqsadida Intertek, SGS, Bureau Veritas va TÜV kabi yetakchi xalqaro kompaniyalarni jalb qilish rejalashtirilmoqda.

Taqdimotda, shuningdek, «CUz» milliy moslik belgisini joriy etish, akkreditatsiya organlarining mustaqilligini ta’minlash, sinov laboratoriyalari faoliyatini raqamlashtirish, metrologiya tizimini isloh qilish va etalonlar bazasini kengaytirish masalalari ko‘rib chiqildi.

Tadbirkorlarning fikr va takliflarini eshitgach, davlat rahbari yangi tizimni joriy etish bo‘yicha mas’ul shaxslarga aniq topshiriqlar berdi.

Source: https://kun.uz/ru/news/2026/02/13/shavkat-mirziyoyev-poruchil-kardinalno-obnovit-sistemu-texnicheskogo-regulirovaniya