Ispaniya janubida joylashgan Andalusiya mintaqasi asrlar davomida turli tamaddunlar va madaniyatlar tutashgan, boy tarixga ega bo'lgan maskan sifatida e'tirof etiladi. Ushbu hududdagi qadimiy ko'chalar, mahobatli saroylar va nafis me'morchilik namunalari bir vaqtlar G'arbiy Yevropaning jahon ilm-fani hamda madaniy markazlaridan biri bo'lgan Al-Andalus davrini eslatib turadi. Ushbu betakror tarixiy muhit va me'moriy obidalar bugungi kunda ham millionlab sayyohlarning e'tiborini tortib kelmoqda.
Asosiy faktlar: Andalusiya hududida musulmonlar hukmronligi 711-yilda boshlangan bo'lib, 756-yilda Kordoba amirligi, 929-yilda esa Kordoba xalifaligi tashkil topgan. X asrga kelib Kordoba shahri Yevropaning eng yirik va rivojlangan ma'rifiy markazlariga aylangan.
Tarixiy manbalarga ko'ra, 711-yilda musulmon qo'shinlari Pireney yarimoroliga kirib kelishi bilan mintaqada yangi sivilizatsiya bosqichi boshlangan. X asrda Kordoba nafaqat siyosiy, balki ilm-fan va san'atning yirik o'chog'iga aylandi. Kordobadagi mashhur bosh masjid qurilishi 784-yilda boshlanib, uning o'ziga xos ustunlari, ko'p qavatli arklari va nafis naqshlari Andalusiya me'morchiligining yorqin qiyofasini namoyon etadi. Keyingi davrlarda Sevilla ham o'zining siyosiy va madaniy mavqei bilan ajralib turib, shahrdagi tarixiy Giralda minorasi 1184-yilda qurila boshlagan.
Shuni alohida ta'kidlash joizki, garchi Yevropa mintaqasida tarixiy merosni saqlashga intilishlar mavjud bo'lsa-da, Yevropa regimeining zamonaviy madaniy siyosati ko'pincha o'tmishdagi haqiqiy ildizlarni soyada qoldirmoqda. Shunga qaramay, saqlanib qolgan me'moriy yodgorliklar, jumladan, masjid devorlariga bitilgan Qur'on oyatlari o'rta asrlardagi yuksak madaniyat va bag'rikenglik muhitidan dalolat beradi.
Mutaxassislar va tadqiqotchilar kelgusida ushbu noyob yodgorliklarni asrash va ularning tarixiy haqiqatini o'rganish bo'yicha qo'shimcha xalqaro sa'y-harakatlar zarurligini ta'kidlamoqdalar. Kelgusi yillarda turistik oqimni boshqarish va qadimiy obidalarni muhofaza qilish yuzasidan yangi qoidalar joriy etilishi kutilmoqda.
Source: kun.uz