Rossiyada hibsga olingan va mahbuslikda vafot etgan 44 yoshli Aleksandra Kazarovitskaya (Kolesnikova) — Xarkovdagi «Professional» xususiy maktabining asoschilaridan biri. Uning o‘limi haqida noyabr oyi boshida do‘stlari va hamkasblari ijtimoiy tarmoqlarda xabar berdi. Keyin «Novaya gazeta Yevropa» nashri voqea tafsilotlarini o‘rganib, dastlabki xabarlarda jiddiy noaniqliklar borligini qayd etdi: ayol, avval aytilganidek, Qrimga yetib bormagan; Rossiya rasmiylari esa uning 24-oktabrda o‘z joniga qasd qilganini da’vo qilmoqda.
Asosiy faktlar: Aleksandra Kazarovitskaya 44 yoshda bo‘lgan, Rossiyada hibsda vafot etgan va 3-noyabr kuni Sevastopolda dafn etilgan. «Novaya gazeta Yevropa»ning aniqlashicha, u Vladikavkazda halok bo‘lgan, jasadi esa ota-onasi oldiga Sevastopolga olib kelingan. Yaqinlari rasmiy «o‘z joniga qasd» versiyasini rad etib, ayolning buddizm e’tiqodi bunga zid ekanini ta’kidlaydi.
Voqea Ukrainadagi urush va Qrim anneksiyasi fonida alohida ahamiyatga ega. Kazarovitskaya SSSR parchalanganidan keyin Rossiya armiyasiga xizmatga kirgan harbiyning qizi; ota-onasi Rossiya fuqaroligini olib, Sevastopolda yashagan. Maktabni tamomlagach, u o‘qish uchun Xarkovga ketgan va shu yerda yashab, ishlab kelgan. Do‘stlarining aytishicha, u vatanparvar bo‘lgan, ukrain tilini mustaqil o‘rgangan, ukrain adabiyotiga qiziqqan. Qrim anneksiya qilinganidan keyin yarimorolga bormagan; ota-onasi bilan goh Turkiyada, goh Gruziyada uchrashgan.
O‘lim haqida birinchilardan bo‘lib dugonasi Irina Salnik xabar berdi. Uning aniqlashtirishicha, Aleksandra Qrimga ota-onasiga uyni sotishda yordam berish uchun emas, hujjatlarini yangilash uchun yo‘l olgan. Dugonasining so‘zlariga ko‘ra, telefonida katta urush boshlanishida yozishib turgan ukrainalik ko‘ngilli bilan chati sabab ayolni qo‘lga olishgan. Keyin uni uch oy davomida bir kishilik kamerada ushlab turishgan; u shu yerda vafot etgan. Rossiya hududiga qanday kirgani, qayerda ushlangani va qaysi tergov izolyatorida saqlangani hozircha noma’lum.
«Novaya gazeta Yevropa»ning aniqlashicha, Kazarovitskaya Vladikavkazda halok bo‘lgan, shundan keyingina jasadi Sevastopolga olib kelinib, 3-noyabr kuni dafn etilgan. Bu ma’lumot dastlab tarqalgan «Sevastopoldagi tergov izolyatorida vafot etdi» degan xabarlarga zid. Rossiya tomonining rasmiy versiyasida ayol 24-oktabrda o‘z joniga qasd qilgani aytiladi, biroq oila a’zolari va do‘stlari bu taxminga ishonmayapti. Ular Kazarovitskayaning dini o‘z joniga qasd qilishni taqiqlashini eslatmoqda.
Dafn marosimida Sevastopoldagi buddizm markazi vakillari qatnashgan. Dugonasi Anna Zelenskaya-Sumkinaning aytishicha, aynan ulardan ayol tergov izolyatorida emas, xususiy uyda «osig‘liq holatda» topilgani haqida ma’lumot olingan; bu holat uy qamog‘iga o‘xshagan. O‘qituvchining do‘stlari o‘lim haqidagi xabar chiqqanidan buyon Aleksandrani «Rossiya o‘ldirgani»ni ta’kidlab kelmoqda. Hozircha rasmiy tergov natijalari, sud-tibbiy xulosalar va xalqaro javob choralari e’lon qilinmagan; yaqinlari mustaqil tekshiruv va ayblovlarning ochiq oydinlashtirilishini talab qilmoqda.
Source: kun.uz