Klara Sooronkulova, Qirg‘iziston Oliy sudi Konstitutsiyaviy palatasining sobiq sudyasi, bo‘lib o‘tadigan prezidentlik saylovlarida ishtirok etish uchun hujjatlarini topshirdi va davlat rahbari lavozimiga 11 da’vogar orasida yagona ayol bo‘ldi. U 12-noyabr kuni Markaziy saylov va referendum o‘tkazish komissiyasiga ariza bilan murojaat qilib, o‘z nomzodini o‘zi ko‘rsatdi. Saylov 2027-yil 27-yanvarga belgilangan. Nomzodlarni qo‘llab-quvvatlash uchun imzo to‘plash 7-dekabrgacha davom etadi, yakuniy ro‘yxatdan o‘tish esa 23-dekabrda yakunlanadi. Amaldagi prezident Sadir Japarov ham ikkinchi muddatga nomzodini qo‘ygan edi, bu esa saylovni raqobatbardosh qiladi.
Asosiy faktlar: Klara Sooronkulova Qirg‘izistonning 2027-yilgi prezidentlik saylovida 11 nomzod orasida yagona ayol hisoblanadi. Ro‘yxatdan o‘tish uchun har bir nomzod 7-dekabrgacha kamida 30 ming nafar saylovchi imzosini to‘plashi kerak. Amaldagi prezident Sadir Japarov ham o‘z nomzodini qo‘yib, ikkinchi muddatga da’vogarlik qilmoqda.
Sooronkulovaning nomzodini qo‘yishi Qirg‘izistondagi siyosiy vaziyatga e’tiborni tortadi. Mamlakat so‘nggi yigirma yil ichida bir necha inqilob va konstitutsiyaviy islohotlarni boshdan kechirdi. 2027-yilgi saylov 2021-yilda o‘tkazilgan konstitutsiyaviy referendumdan keyingi birinchi prezidentlik saylovi bo‘ladi. O‘sha referendumda prezidentning vakolatlari sezilarli darajada kengaytirilib, boshqaruv shakli parlamentdan prezidentlikka o‘zgartirilgan edi. Ayol nomzodning ishtiroki Markaziy Osiyoda ayollarning yuqori davlat lavozimlarida kam vakilligi masalasini yana bir bor ko‘taradi. Sooronkulovaning konstitutsiyaviy sudya sifatidagi tajribasi uning kampaniyasiga huquqiy obro‘ va ishonch bag‘ishlashi mumkin, bu esa barqarorlik va qonun ustuvorligini istagan saylovchilarga yoqadi.
Markaziy saylov va referendum o‘tkazish komissiyasi ma’lumotlariga ko‘ra, imzo to‘plash barcha nomzodlar uchun muhim bosqich hisoblanadi. Har bir da’vogar mamlakat bo‘ylab kamida 30 ming nafar ro‘yxatga olingan saylovchining haqiqiy imzolarini to‘plashi shart. Komissiya imzolarni saylov qonunchiligiga muvofiqligini sinchkovlik bilan tekshirishini ta’kidlaydi. Sooronkulovaning saylovoldi dasturi hali to‘liq e’lon qilinmagan, ammo uning huquqiy tajribasi konstitutsiyaviy islohot va sud mustaqilligiga e’tibor qaratishini taxmin qilish imkonini beradi. Shuningdek, Prezident Japarovning qayta saylanishi siyosiy kun tartibida ustunlik qilishi kutilmoqda: uning ma’muriyati iqtisodiy o‘sish va infratuzilma loyihalari haqida hisobot beradi. Biroq tanqidchilar, jumladan ayrim xalqaro kuzatuvchilar matbuot erkinligi va siyosiy plyuralizm borasida xavotir bildirmoqda, hukumat esa bunday da’volarni rad etadi.
Kelgusi haftalarda siyosiy faollik kuchayadi, chunki nomzodlar 7-dekabrgacha imzo to‘plash muddatiga rioya qilishlari kerak. Yakuniy ro‘yxatdan o‘tish 23-dekabrda tugaydi, shundan so‘ng rasmiy tashviqot davri boshlanadi. 2027-yil 27-yanvardagi saylov Qirg‘izistonning demokratik institutlari va siyosiy barqarorligi uchun muhim sinov sifatida qaralmoqda. Xalqaro kuzatuvchilar, jumladan YXHT va MDH missiyalari saylovni kuzatishi kutilmoqda. Hozircha asosiy e’tibor Sooronkulova amaldagi prezidentga qarshi yetarli darajada qo‘llab-quvvatlashni to‘play oladimi va saylov jarayoni shaffof o‘tadimi, degan savollarga qaratilgan. Saylov natijalari Qirg‘izistonning keyingi yillardagi siyosiy yo‘nalishini belgilaydi.
Source: podrobno.uz