Podrobno.uz. Global davlatlar diplomatik tupikga kirganda, xalqaro inqirozlarni hal qilish ko'pincha yaqinda mintaqaviy o'yinchilar deb hisoblangan mamlakatlar qo'liga o'tmoqda. Ular o'zlarining betaraflik va barcha tomonlar bilan muloqot qilish qobiliyati bilan ajralib turadi.

Yorqin misol - Yaqin Sharq. Birlashgan Arab Amirliklari o'zini muhim betaraf muloqot maydoni sifatida faol ravishda tasdiqlaydi. Abu-Dabi va Dubayda Rossiya, Ukraina va AQSh delegatsiyalari o'rtasidagi uch tomonlama muzokaralar o'tkazildi, bu yerda emirlik tomoni ishtirokida mojaroni hal qilish va gumanitar masalalar muhokama qilindi.

Oman ham murakkab xalqaro mojarolarda vositachi sifatida ishtirok etadi. Sultanat bir necha yildan beri AQSh va Eron o'rtasidagi muzokaralar uchun o'z hududini taqdim etadi. 2025-yilda Oman AQSh va Yaman o'rtasidagi kelishuvda vositachi bo'lib, hujumlardan voz kechish to'g'risidagi shartnomani imzolashga yordam berdi.

Janubi-Sharqiy Osiyoda Singapur harbiy kuchga emas, balki iqtisodiyot va huquqqa tayanadi. Mamlakat ASEAN orqali mintaqaviy hamkorlikni rivojlantirmoqda va xalqaro nizolarni hal qilish uchun betaraf maydon taqdim etadi. Singapur Xalqaro Vositachilik Markazi (SIMC) kompaniyalar va davlatlarga energetika yoki sug'urta sohasidagi tijorat nizolarini hal qilishda yordam beradi.

Zamonaviy diplomatika an'anaviy harbiy yoki iqtisodiy quvvatga kamroq bog'liq. Dunyodagi ta'sir ko'pincha eng katta o'yinchilar emas, balki vositachilar orqali qo'lga kiritilmoqda. Ularning kuchi betaraflikni saqlash, ishonch qurish va qarama-qarshilik ko'riladigan joyda muloqot taklif qilish qobiliyatidadir.

Source: podrobno.uz