Bolalar bog‘chalari va maktabgacha ta’lim muassasalarida bolalarga nisbatan zo‘ravonlik holatlari yillar davomida keskin muammo bo‘lib kelmoqda. 2025-yilda Bolalar ombudsmaniga tergov organlaridan 512 ta xabar kelgan bo‘lib, ularning har biri bolalarga nisbatan zo‘ravonlik bilan bog‘liq. Ombudsman tashabbusi bilan 19 ta jinoiy va 26 ta ma’muriy ish qo‘zg‘atilgan, shuningdek, 20 ta jinoiy ish qo‘zg‘atmaslik to‘g‘risidagi qaror bekor qilingan. Bolalar ombudsmani Surayyo Rahmonova ta’kidlashicha, 2024-yilda deyarli har beshinchi murojaat zo‘ravonlik bilan bog‘liq bo‘lib, ularning 28 foizi ta’lim muassasalariga to‘g‘ri kelgan, 2025-yilda esa vaziyat bir xil darajada jiddiy bo‘lib qolgan.

Maktabgacha ta’lim sohasida anonim manba ta’limchilarning psixologik holatiga etarlicha e’tibor berilmasligini ta’kidlaydi. Uning so‘zlariga ko‘ra, xususiy bog‘chalarni ochayotganlar ko‘pincha pedagogika haqida hech narsa bilmaydigan, masofaviy ta’lim orqali o‘qigan shaxslar bo‘lib, ular oila a’zolarini ishga oladi va bolalarni biznes ob’ekti sifatida ko‘radi. Respublikada 39 283 ta maktabgacha ta’lim muassasasi mavjud bo‘lib, ulardan 7 114 tasi davlat, 32 169 tasi xususiy hisoblanadi va ularnda taxminan 180 ming ta’limchi ishlaydi.

Maktabgacha ta’lim tashkilotlari faoliyatini muvofiqlashtirish departamenti direktori Lola Berdiyeva ma’lumot berishicha, hozirgacha xususiy bolalar bog‘chalari litsenziyalashda ta’limchilarning psixologik holatiga talablar yo‘q edi. Hozirda Buxoro viloyatida eksperiment o‘tkazilmoqda, unda ishga qabul qilish jarayonida ta’limchilarning psixologik holati test orqali tekshiriladi. Agar eksperiment ijobiy natija bersa, qonunchilikda tegishli o‘zgartirishlar kiritiladi. Bundan tashqari, “Balans” loyihasi doirasida davlat va nodavlat bog‘chalardagi ta’limchilar uchun bepul psixologik diagnostika va treninglar o‘tkazilmoqda, 122 ming ta’limchi tekshiruvdan o‘tkazilgan.

Bolalarga nisbatan qonunbuzarlik sodir etgan ta’limchilarni bir yil muddatga ta’lim sohasidagi ishlardan chetlashtirish to‘g‘risidagi qonun loyihasi Qonunchilik palatasi tomonidan qabul qilingan va hozirda Senatda ko‘rib chiqilmoqda. Bu choralar bolalar huquqlarini himoya qilish va maktabgacha ta’lim sifatini oshirishga qaratilgan bo‘lsa-da, muammoning keng miqyosda davom etayotgani jamoatchilikni xavotirga solmoqda.

Source: kun.uz