Amsterdamdagi Artis Zoo Muzeyi yil boshida ulkan dinozavr skeleti yonida “laboratoriyada yetishtirilgan T. rex terisidan” tayyorlangan sumkani namoyish etdi. Keng reklama qilingan mahsulot payshanba kuni kimoshdi savdosiga qo‘yildi, biroq xaridor topilmadi.
Parijdagi Drouot auktsion uyi takliflar kutilgan darajadan ancha past bo‘lganini ma’lum qildi. Auktsioner Giquello bu noyob buyum 500 000 dollardan ortiqga sotilishini taxmin qilgan edi, ammo takliflar 150 000 dollar chegarasiga zo‘rg‘a yetdi.
Polshaning Enfin Leve moda brendi sumkani eksperimental kiyimlar qatorida ishlab chiqdi. Biroq diqqatni dizayn emas, balki material tortdi. “Bu biz ilgari ishlagan hech narsaga o‘xshamaydi. Zich, ibtidoiy, o‘z mantiqiga ega”, deb yozdi brend ijtimoiy tarmoqlarda.
“T. rex terisi” deganda nima nazarda tutilgan? Dinozavrlar 66 million yil oldin yo‘q bo‘lgan. Taxminan 20 yil oldin Montana shtatida tiranozavr skeletining qismlari topilgan. Paleontolog Meri Xigbi Shvaytser suyaklar ichida yumshoq to‘qima qoldiqlari, jumladan, oqsil bo‘laklari borligini e’lon qilgan edi.
Amsterdam sumkasi loyihasi aynan shu Montanadagi topilmaga asoslangan. The Organoid Company asoschilari Tomas Mitchell va Ernst Volvetang sun’iy intellekt yordamida to‘liq oqsil ketma-ketligini qayta tiklagan. Ular asosan tovuq oqsillaridan foydalangan, chunki qushlar dinozavrlarning eng yaqin tirik qarindoshlari hisoblanadi.
Turin universiteti tadqiqotchisi Yan Dekkerning fikricha, hatto asl bo‘laklar T. rexga tegishli bo‘lsa ham, hosil bo‘lgan oqsil ketma-ketligining taxminan 90% tovuqdan olingan. “Ular sun’iy kollagen yaratgan, ammo bu dinozavr emas. Aslida, bu tovuqdan boshqa narsa emas”, dedi Dekker.
Loyiha ortidagi kompaniya izoh so‘roviga javob bermagan. Reklama agentligi VML vakili Bas Korstenning aytishicha, laboratoriya terisi hashamatli bozorni ishontira olmagan va “tubdan boshqacha narsa qilish kerak edi”. T. rex konsepti tabiiy marketing ilgagi bo‘lgan.
Dekker ilmiy nuqtai nazardan “T. rex terisi” atamasini ishlatmasa ham, bu g‘oya odamlarni fanga qiziqtirsa, buni ijobiy deb biladi.
Source: www.dw.com