Rossiyaning sobiq jamoat palatasi aʼzosi, huquqshunos va taniqli “Z-blogger” Ilya Remeslo mart oyida Prezident Vladimir Putinni keskin tanqid qilgan “manifest” eʼlon qildi. Unga koʻra, Ukrainaga qarshi urush “muvaffaqiyatsizlikka uchragan”, mamlakatda soʻz erkinligi yoʻq va Putin “urush jinoyatchisi va oʻgʻri” sifatida javobgarlikka tortilishi kerak. Remeslo oʻzining Telegram kanalida ushbu bayonotlarni tarqatgandan soʻng, Sankt-Peterburgdagi 3-sonli psixiatriya shifoxonasiga yotqizilgani haqida maʼlumotlar paydo boʻldi.
Bu voqea ayniqsa shov-shuvli boʻldi, chunki Remeslo ilgari hukumat va urushni qoʻllab-quvvatlovchi eng taniqli blogerlar qatorida edi. U soʻnggi muxolifat yetakchisi Aleksey Navalniyni qamoqqa olishda faol ishtirok etgan, unga qarshi sud jarayonlarida guvohlik bergan edi. Blogerning toʻsatdan “qarama-qarshi tomonga oʻtishi” koʻplab savollarni tugʻdirdi: bu haqiqiy eʼtiqod oʻzgarishi yoki unga bosim oʻtkazilganmi?
Remeslo Sankt-Peterburgdagi shifoxonaga yotqizilishidan oldin bergan intervyusida, oʻzining qarashlari oʻzgarishini 2023-yilda Yevgeniy Prigojinning Kremlga qarshi isyoni va shaxsiy “missiya” izlashi bilan izohladi. U oʻz harakatlarini ixtiyoriy ekanligini taʼkidladi, lekin hozirda unga hech qanday aloqa yoʻqligi va uning holati haqida maʼlumot yetishmasligi tashvish uygʻotmoqda.
Blogerning sobiq ittifoqchilari uning harakatlarini qattiq tanqid qildi. Chechen maxsus kuchlari boshligʻi Apti Alaudinov “chuqur hayratda” ekanligini aytib, Remeslo “butunlay normal, pro-rossiyalik, prezidentni qoʻllab-quvvatlovchi shaxs” boʻlganini va ehtimol unga bayonotlar chiqarishga majbur qilingan boʻlishi mumkinligini taʼkidladi. Taniqli teleradiopropagandachi Vladimir Solovyov esa blogerning urush tufayli “asabiy sinish”ga uchragan boʻlishi mumkinligini aytdi.
Siyosatshunoslar bu voqeani kengroq tendensiyaning bir qismi deb baholaydi. Tadqiqotchi Ivan Filippov Remesloni “Navalniyning oʻldirilishida hamkor” deb atadi va uning harakatlari hech qachon “bepul” emasligini taʼkidladi. Boshqa mutaxassislar esa, blogerning psixiatriya shifoxonasiga majburan yotqizilgani va bu Kremlning tanqidchilarga nisbatan anʼanaviy javobi ekanligini taʼkidlaydi. Voqea Rossiyadagi siyosiy muhitning qanchalik keskinlashganligini va hukumatga qarshi har qanday ochiq chiqishning jiddiy oqibatlarga olib kelishini koʻrsatmoqda.
Source: www.dw.com