Rossiya qo‘shinlari 23-24 mart kechasi Ukrainaga qilgan eng keng ko‘lamli hujumlar davomida Lvivida bir nechta jahon merosi ob’yektlariga zarar yetkazdi. Hujumlar natijasida bir necha kishi halok bo‘ldi, 40 dan ortiq kishi yaralandi. Lviv viloyati hokimi Maksim Kozitskiyning ma’lum qilishicha, dron hujumi natijasida 17-asrda qurilgan Bernardin monastirining bir qismi bo‘lgan Avliyo Andrey cherkovi va bir nechta bino vayron qilingan.
Cherkovning derazalari singan bo‘lsa-da, eng muhim vitraj oynasi – “Bola bilan Madonna” tasviri saqlanib qolgan. Cherkovga tutash joyda joylashgan Markaziy davlat tarixiy arxivining binosi ham zarar ko‘rgan. Arxiv rahbari Anatoliy Xromovning aytishicha, binoda 12-asrga oid qayin po‘stlog‘idagi qo‘lyozmalar kabi Ukrainaning eng qadimgi hujjatlari saqlanadi. Xromov: “Arxiv binosi eskirgan, 24 martdagi portlash kabi har qanday portlash to‘plam uchun xavflidir. Biz hozirda binoda yangi yoriqlar bor-yo‘qligini tekshirmoqdamiz.”
Rossiya rasmiylari va pro-rossiya ommaviy axborot vositalari hujumni “chet ellik yollanma askarlar” arxiv binosida yashiringanligi bilan asoslashga harakat qilmoqda, ammo Xromov bu da’volarni qat’iyan rad etdi. U xodimlar tarixiy hujjatlarni raqamlashtirish uchun kechayu kunduz ishlayotganini ta’kidladi. Hujum shuningdek, 19-asrda qurilgan va hozirda “Ishg‘ol rejimi qurbonlari milliy muzey-yodgorligi” joylashgan sobiq qamoqxona binosini ham zararladi.
Ukraina Madaniyat vazirligi mamlakat madaniy merosiga qilingan barcha jinoyatlarni hujjatlashtirish va javobgarlikni ta’minlash uchun xalqaro hamkorlar bilan ishlayotganini e’lon qildi. Vazir Tetyana Berejna: “Madaniy meros nishon bo‘lishi kerak emas. Bizning jamoamiz hozirda Jahon merosi ob’yektiga yetkazilgan zarar haqida UNESCOga hisobot tayyorlamoqda.” Vazirlik ma’lumotlariga ko‘ra, 2022-yil fevralidan boshlab Rossiya Ukrainada 1700 dan ortiq madaniy ob’yekt va 2500 ga yaqin “madaniy infratuzilma ob’yektini” zararlagan, ulardan 513 tasi butunlay vayron qilingan.
Ukraina Tashqi ishlar vazirligi UNESCO ekspertlari Lvivga zararni hujjatlashtirish uchun kelishini e’lon qildi. Vazirlik vakili Georgiy Tixiy: “Biz nafaqat qoralashni, balki aniq harakatlarni talab qilamiz. Masalan, madaniyat sohasida Rossiyaga qarshi sanksiyalar. Maqsad – Rossiyani butunlay izolyatsiya qilish.” Ukraina Milliy xotira instituti esa Rossiyani UNESCOdan chiqarib yuborishga chaqirdi va xalqaro hamjamiyatni qo‘llab-quvvatlashga murojaat qildi.
Source: www.dw.com