Isroil armiyasining G‘arbiy Sohildagi mas’ul qo‘mondoni general-mayor Avi Blut o‘zining maxfiy chiqishlari oshkor bo‘lishini kutmagan edi. U Isroilning bosib olingan hududdagi siyosati muvaffaqiyatli ekanligini maqtagan.
Haaretz gazetasiga ko‘ra, Blut Isroil armiyasi “1967 yildan beri ko‘rilmagan darajada odam o‘ldirayotgani”ni va “qishloqlarni mojaro zonalariga aylantirgani”ni aytgan. U, shuningdek, Isroil ikki xil otish siyosatini qo‘llayotganini tan olgan: isroillik ko‘chmanchilarga qarshi otishdan qochib, falastinliklarga qarshi erkin otish.
“Bu tosh otish terrorizm, xalq terrorizmi emas – faqat xalq raqsi bor”, degan Blut. U 2025 yilda armiya 42 nafar falastinlik tosh otuvchini o‘ldirganini qo‘shimcha qilgan. Isroillik ko‘chmanchilarga qarshi otish esa “chuqur ijtimoiy oqibatlar” tufayli cheklangan.
Al Jazeera Blut bilan bog‘lanishga urinib ko‘rdi, ammo javob olmadi. Ikki xil standart G‘arbiy Sohil va Sharqiy Quddus aholisi uchun yangilik emas, deydi huquq himoyachilari. Ammo Isroil jamiyati o‘ngga siljigan sari bunday bayonotlar g‘urur manbaiga aylanmoqda.
“Bu hech narsa emas”, deydi “Local Call” muharriri Orli Noy. U Isroilning o‘ta o‘ng qanoti davlat institutlarini egallab olganini ta’kidlaydi. “Bir necha yil oldin ‘Breaking the Silence’ hisobotida isroillik askarlar falastinliklarni ko‘chmanchi zo‘ravonligidan himoya qilish vazifasini bilmasligi ko‘rsatilgan edi. Hozir esa ularga mutlaqo ahamiyat berishmaydi.”
Mart oyida Isroil faqat G‘arbiy Sohildagi falastinliklar uchun o‘lim jazosini joriy etuvchi qonun qabul qildi. Bir oy oldin esa bosib olingan hududni “de-fakto anneksiya qilish” to‘g‘risidagi qonun loyihasi kiritildi. Bu falastinliklar va isroillik ko‘chmanchilar uchun alohida huquqiy tizimlarni mustahkamlaydi.
“Bu yangilik emas”, deydi B’Tselem huquq guruhidan Yair Dvir. “Bu Isroil aparteidining asosidagi siyosat. Yangilik shundaki, bunday bayonotlar kundalik holga aylandi. Xalqaro hamjamiyat Isroilni to‘xtatmayapti, AQSh uni qo‘llab-quvvatlayapti, shuning uchun aparteid va etnik tozalash siyosatini yashirishga hojat yo‘q.”
BMT ma’lumotlariga ko‘ra, 28 fevraldan beri G‘arbiy Sohilda ko‘chmanchi hujumlarida 12 falastinlik o‘ldirilgan, yuzlab kishilar yaralangan va uylarini tark etishga majbur bo‘lgan. 2025 yil davomida esa atigi 10 falastinlik ko‘chmanchilar tomonidan o‘ldirilgan. Isroil armiyasi esa shu davrda kamida 226 falastinlikni o‘ldirgan.
Hadash partiyasi deputati Aida Tuma-Sliman Duma qishlog‘iga tashrifini esladi. 2015 yilda u yerdagi ko‘chmanchi hujumida uch falastinlik, jumladan 18 oylik Ali Davabshe ham yoqib o‘ldirilgan edi. “11 yil oldin ham, shu hafta ham umidsizlikni his qildim. Hech kim ularni himoya qilmaydi”, deydi u. Deputat kelgusi saylovlar “fashistlarni hokimiyatdan chetlatish” uchun yagona umid ekanini aytdi.
Source: www.aljazeera.com