Monaco, dunyoda aholi joniga hisoblaganda eng ko‘p patent (ixtiro) ro‘yxatdan o‘tkazgan davlat sifatida birinchi o‘rinni egalladi. Jahon Intellektual Mulk Tashkiloti (JIMT) ma’lumotlariga ko‘ra, har 100 ming kishiga 307 mingdan ortiq patent to‘g‘ri keladi, bu ko‘rsatkich boshqa mamlakatlardan ancha yuqori. Visual Capitalist tomonidan 2024-yil uchun tuzilgan reytingda, bu ko‘rsatkich faol patentlar asosida hisoblangan.

Monacodan keyin ikkinchi o‘rinda Lyuksemburg (24,3 ming patent), uchinchi o‘rinda Irlandiya (3 752 patent) turadi. Shveytsariya (3 015 patent) va Janubiy Koreya (2 536 patent) ham yuqori natijalarni qayd etgan. Reytingning birinchi o‘ntaligiga Islandiya, Daniya, Finlandiya, Yaponiya va Belgiya kirgan, ularning har biri 1 500 dan ortiq patent ko‘rsatkichiga ega.

Yirik iqtisodiyotlar orasida, Janubiy Koreyadan keyin Yaponiya (1 691 patent), AQSh (1 051 patent) va Xitoy (404 patent) turadi. Xitoy umumiy patentlar soni bo‘yicha dunyo yetakchisi bo‘lib, taxminan 5,6 million patentga ega, lekin aholi joniga hisoblaganda ko‘plab Yevropa davlatlari uni ortda qoldiradi. AQShning ko‘rsatkichi Yevropaning bir qator mamlakatlaridan pastroq ekanligi ma’lum qilindi.

Mutaxassislar ta’kidlashicha, bunday ko‘rsatkichlar nafaqat innovatsiyalar darajasiga, balki patentlarning qaysi mamlakatda ro‘yxatdan o‘tkazilishiga ham bog‘liq, chunki kompaniyalar ularni turli joylarda rasmiylashtirishi mumkin. Bu holat, ayniqsa, Monaco kichik aholiga ega bo‘lgan hududlarda yuqori ko‘rsatkichlarga olib kelishi mumkin.

O‘zbekistonda 2025-yil avgust oyida intellektual mulk huquqlarini himoya qilishni kuchaytiruvchi qonun qabul qilindi. Unga ko‘ra, davlat ro‘yxatidan o‘tkazish tartibi soddalashtirildi va mualliflarning shaxsiy huquqlarini buzganlik uchun javobgarlik qattiqlashtirildi. Bu qadamlar mamlakatda innovatsiyalarni rag‘batlantirish va iqtisodiyotni rivojlantirishga qaratilgan.

Source: kun.uz