BMTning inson huquqlari boʻyicha oliy komissari Volker Tyurk AQShni oʻtgan oy urushning birinchi kunida Eronning Minab shahridagi Shajareh Tayyibeh boshlangʻich maktabiga qilingan halokatli zarba boʻyicha tekshiruvni yakunlash va natijalarni eʼlon qilishga chaqirdi. U BMT Inson Huquqlari Kengashining favqulodda majlisida bu zarba "ichki dahshatni uygʻotdi" va "qilingan dahshatli zarar uchun adolat boʻlishi kerak" deb taʼkidladi.
Eron rasmiylarining maʼlumotlariga koʻra, maktabga ketma-ket ikki raketa zarbasi berilib, kamida 168 kishi, jumladan 110 ga yaqin bola halok boʻlgan. AQSh ommaviy axborot vositalari esa Amerika harbiy tergovchilari oʻz kuchlari maktabni tasodifan urgan boʻlishi mumkinligiga ishonishlarini xabar qilgan. Agar AQShning roli tasdiqlansa, bu oʻn yilliklar davomida Yaqin Sharqdagi AQSh mojarolaridagi eng yomon fuqarolik qurbonlari holatlaridan biri boʻladi.
Eron tashqi ishlar vaziri Abbos Aroghchi Jenevadagi BMT yigʻilishiga video orqali murojaatida bomba hujumini AQShning "ataylab va qasddan" hujumi deb atadi. U "bu vahshiylikni oqlab boʻlmaydi, yashirib boʻlmaydi va sukut va beparvolik bilan kutib olinmasligi kerak" dedi. AQSh Senatidagi demokratlar ham Mudofaa vaziri Pita Hegsethga zarba haqida javob talab qilgan xat yuborishgan.
The New York Times gazetasi AQSh Markaziy qoʻmondonligi (Centcom) zarbaning nishon koordinatalarini Mudofaa razvedka idorasining eskirgan maʼlumotlari yordamida yaratganligi haqida xabar berdi. Reyters agentligining maʼlumotlariga koʻra, 2015-yil oʻrtalaridagi sunʼiy yoʻldosh tasvirlari maktab binosi bazadan devor bilan ajratilgan va kamida 2018-yildan beri maktab sifatida ishlagani koʻrsatilgan. Ekspertlar tahlili Tomahawk raketasi ishlatilganligini koʻrsatdi, bu AQShning kruiz raketasi boʻlib, Isroil yoki Eronda mavjud emas.
17-mart kuni BMTning faktlarni aniqlash missiyasi zarba boʻyicha oʻz tekshiruvini boshladi. Volker Tyurk "hujumni amalga oshirganlarning vazifasi uni tez, xolis, shaffof va puxta tekshirishdir" deb taʼkidladi. AQSh mudofaa vazirligi Kongress maktubiga javob berishini aytdi, Hegseth esa AQSh fuqarolarni nishonlamaganini va masalani tekshirishini aytgan.
Source: www.bbc.com