Elon Muskning SpaceX kompaniyasi AQSh Qimmatli qogʻozlar va birja komissiyasiga (SEC) maxfiy IPO (dastlabki ommaviy taklif) arizasini topshirgani haqida xabar berilmoqda. Bu qadam kompaniyaning ommaviy savdoga chiqish yoʻlida muhim bosqich hisoblanadi. Bloomberg, Reuters va New York Times gazetalari maʼlumotlariga koʻra, SpaceX iyun oyida rasman ommaviy savdoga chiqishi rejalashtirilgan.
SpaceX ommaviy savdoga chiqqandan soʻng uning qiymati 1 trillion dollardan oshishi kutilmoqda, bu esa uni dunyodagi eng qimmat kompaniyalardan biriga aylantiradi. Muskning SpaceXdagi ulushi esa uni dunyodagi birinchi trillioner milliarderga aylantirishi mumkin. Kompaniya ommaviy savdodan 50 milliard dollar yoki undan koʻproq mablagʻ toʻplashni maqsad qilgan.
Yil boshida SpaceX Muskning sunʼiy intellekt loyihasi xAIni oʻz tarkibiga qoʻshib oldi, bu esa kompaniyaning ichki bahosini 1,25 trillion dollargacha oshirdi. Pitchbook kompaniyasining katta tahlilchisi Emily Zhengning taʼkidlashicha, xAIni SpaceX tarkibiga kiritish orqali Musk potensial investorlarga xarajatlarni birlashtirish va resurslarni osonlikcha almashish imkoniyatini koʻrsatmoqchi.
SpaceXning keng koʻlamli rejalari, jumladan, kosmosda sunʼiy intellekt maʼlumotlar markazlarini qurish va Marsda mustaqil shahar barpo etish kabi gʻoyalari uchun katta miqdorda mablagʻ talab qilinadi. Zhengning soʻzlariga koʻra, kompaniya “hisoblash, infratuzilma va energiya xarajatlarini” qoplash uchun ommaviy savdodan olingan mablagʻga muhtoj.
Muskning boshqa kompaniyalari – Tesla va xAI ham SpaceX bilan yaqindan hamkorlik qilmoqda. Musk oʻtgan oy eʼlon qilgan Terafab chip ishlab chiqarish loyihasida ushbu uch kompaniya birgalikda ishlaydi. Muskning taʼkidlashicha, “Tesla, xAI va SpaceX barchasi odamlar ilgari amalga oshirish mumkin deb oʻylamagan narsalarni qildi”.
SpaceX 2002-yilda kosmosga apparatlar uchirish xarajatlarini kamaytirish maqsadida tashkil etilgan va 2006-yilda NASA bilan birinchi shartnomasini imzolagan. Bugungi kunda kompaniyaning asosiy faoliyati raketalar va butun dunyo boʻylab internet ulanishini taʼminlaydigan Starlink sunʼiy yoʻldoshlar tarmogʻini boshqarishdan iborat.
Source: www.bbc.com