AQSh prezidenti Donald Trump NATO Bosh kotibi Mark Rutte bilan Oq uyda bo‘lib o‘tgan yopiq uchrashuvdan so‘ng ijtimoiy tarmoqlarda keskin bayonotlar berdi. U NATO ittifoqchilari AQSh va Isroil tomonidan Eronga qarshi boshlangan urushda faol ishtirok etmaganligi sababli “bizga kerak bo‘lgan paytda NATO yo‘q edi” deb e’lon qildi va kelajakda ham ularning yordamiga ishonmasligini bildirdi.
Rutte esa CNNga bergan intervyusida uchrashuvni “ochiq va samimiy” deb ta’riflab, Trumpning ko‘plab ittifoqchilardan noroziligini tushunarli deb hisobladi. Biroq, u Yevropa davlatlarining “katta ko‘pchiligi” bazalar, logistika va havo fazosini taqdim etish orqali o‘z majburiyatlarini bajarganini ta’kidladi. Rutte shuningdek, Buyuk Britaniya Bosh vaziri Kier Starmerning 34 davlatni Hormuz bo‘g‘ozini ochiq saqlash uchun birlashtirish harakatlarini eslatdi.
Uchrashuv AQSh va Eron o‘rtasidagi mo‘tadil ikki haftalik o‘t ochmaslik kelishuvidan bir kun o‘tib bo‘lib o‘tdi. Trump ilgari NATOni “qog‘oz yo‘lbars” deb atab, 32 a’zodan iborat harbiy ittifoqdan chiqish bilan tahdid qilgan edi. Oq uy matbuot kotibi Karolin Levitt uchrashuvdan oldin Trumpning yana NATOdan chiqishni muhokama qilayotganini tan oldi.
The Wall Street Journal gazetasining xabar berishicha, Trump urush davrida yordam bermagan deb hisoblagan ba’zi NATO a’zolarini jazolash uchun AQSh qo‘shinlarini ularning mamlakatlaridan olib chiqishni ko‘rib chiqmoqda. Rutte savolga to‘g‘ridan-to‘g‘ri javob bermasdan, Trumpning “mutlaqo norozi” ekanligini tasdiqladi, lekin ittifoqning kuchliroq va adolatli bo‘lishi uchun hamkorlik muhimligini ta’kidladi.
Erondagi urush Rossiyaning Ukrainaga qarshi urushi, Trumpning yil boshida Grenlandiyani nazorat qilish taklifi va Yevropa davlatlariga harbiy xarajatlarni oshirish chaqiruvi bilan bog‘liq transatlantik tashvishlarni kuchaytirdi. Rutte ba’zi ittifoqchilar sinovdan o‘ta olmaganini tan oldi, ammo “nuansli manzara” borligini ta’kidladi. NATO matbuot kotibi keyinroq ittifoqchilarning kuchliroq ittifoq uchun birlashish zarurligini e’lon qildi.
Source: www.dw.com