Isro‘il Somalilendga birinchi elchisini tayinladi, bu harakat Somali tomonidan keskin qoralangan. Isro‘ilning davlat teleradiokompaniyasi xabar berishicha, avval Keniyada elchi bo‘lib ishlagan Maykl Lotem Somalilendga elchi etib tayinlandi. Bu qadam Isro‘ilning o‘tgan dekabr oyida Somalilendni dunyoda birinchi bo‘lib tan olishidan keyin ikki tomon o‘rtasidagi hamkorlikni yanada mustahkamlaydi.
Somalilend prezidenti Abdirahman Muhammad Abdulloh o‘tgan seshanba kuni parlamentning qo‘shma sessiyasida Isro‘ilni “ishonchli hamkor” deb atadi, bu esa deputatlarni olqishlarga sabab bo‘ldi. Biroq, Somali Tashqi ishlar vazirligi chiqargan bayonotda Isro‘ilning elchi tayinlashi mamlakatning suvereniteti va birligiga “to‘g‘ridan-to‘g‘ri tajovuz” sifatida baholandi. Somalilend 1991-yilda Somaliadan mustaqilligini e’lon qilgan, ammo Somali bu tan olinmagan hududni hech qachon tan olmagan.
Isro‘ilning Somalilendni tan olishi BMT Xavfsizlik Kengashi, Afrika Ittifoqi, Islom Hamkorlik Tashkiloti va Yevropa Ittifoqi tomonidan keng miqyosda qoralangan. O‘tgan dekabrdan beri ikki tomon munosabatlarni rivojlantirishda tez harakat qilmoqda: Isro‘il tashqi ishlar vaziri Gideyon Saar yanvar oyida Somalilend poytaxti Xargeysaga tashrif buyurgan, Somalilend esa suv resurslari vazirligidan delegatsiyani Isro‘ilga suv boshqaruvini o‘rganish uchun yuborgan.
Somali rasmiylari bu yaqinlashuvdan g‘azablangan, mamlakat prezidenti buni “mamlakat suverenitetiga qarshi eng og‘ir hujum” deb atagan va Isro‘ilni Yaman hujumlarini boshlash uchun harbiy bazani o‘rnatishga intilayotganlikda ayblagan. Somalilend Yaman qarshisidagi Adan qo‘ltig‘ida joylashgan bo‘lib, u yerda Eron tomonidan qo‘llab-quvvatlanadigan Husiylar harakati mavjud; ular Isro‘ilga dushman va mart oyining oxirida Isro‘ilning Eron hujumlariga javoban raketa otishni boshlagan. Husiyalar Somalilenddagi Isro‘il mavjudligini qonuniy nishon deb hisoblashlarini aytishgan.
Somalilend prezidentligi vaziri Xadar Husayn Abdi mart oyida Bloombergga bergan intervyusida Isro‘il bilan xavfsizlik hamkorligini o‘z ichiga olgan “strategik munosabat”ni izlashni ma’lum qildi. U Isro‘il harbiy bazasi istiqbollarini rad etmadi va bu “vaqt o‘tishi bilan tahli qilinadi” dedi. Somali tashqi ishlar vaziri o‘rinbosari Ali Umar Al Jazeeraga bergan intervyusida mamlakat o‘z hududini “tashqi nizolarga tortilishini yoki allaqachon nozik mintaqani yanada beqarorlashtirishi mumkin bo‘lgan usullarda foydalanishni” istamasligini aytdi.
Source: www.aljazeera.com