Birlashgan Millatlar Tashkilotining Qochqinlar bo‘yicha Oliy Komissarligi (BMT QO‘K) ma’lum qilishicha, 2025-yilda Bengal qo‘ltig‘i va Andaman dengizida deyarli 900 rohingyalik qochqin halok bo‘lgan yoki bedarak yo‘qolgan. Bu Janubiy va Janubi-Sharqiy Osiyoda dengiz orqali harakatlanish bo‘yicha rekord darajada halokatli yil bo‘ldi, BMT juma kuni e’lon qildi.

Jeneva shahrida bo‘lib o‘tgan matbuot anjumanida BMT QO‘K vakili Babar Baloch bu hududni “minglab umidsiz rohingyalik qochqinlar uchun belgisiz qabriston” deb ta’rifladi. Uning so‘zlariga ko‘ra, o‘tgan o‘n yil ichida taxminan 5,000 kishi dengizda cho‘kib ketgan. 2017-yilda etnik tozalash kampaniyasi tufayli yuz minglab rohingyalik qochqinlar Myanmadan qochishni boshlagan va asosan Bangladeshdagi qochqinlar lagerlariga joylashgan.

Biroq, Bangladeshda gumanitar yordam moliyaviy tanqislik tufayli qisqargan, lagerlarda ta’lim va imkoniyatlar cheklangan, bu esa odamlarni xavfli dengiz o‘tishlariga undamoqda. Balochning aytishicha, 2026-yilda 2,800 dan ortiq rohingyalik bu yo‘lni bosib o‘tgan, ularning aksariyati Bangladeshning Koks-Bozar shahridan yoki Myanmaning Raxayn shtatidan Malayziya yoki Indoneziyaga yetish umidida jo‘nab ketgan.

Baloch ta’kidlashicha, ko‘pchilik Myanmaga qaytishni istaydi, lekin “davom etayotgan mojaro, ta’qib va fuqarolik istiqbollarining yo‘qligi” bunga umidni juda kam qoldirmoqda. So‘nggi yillarda dengiz safariga chiqqanlarning yarmidan ko‘pi ayollar va bolalar bo‘lib, ular odam savdosi va ekspluatatsiya xavfi ostida. Bu oy boshida Andaman dengizida taxminan 250 rohingyalik qochqin va bangladeshlik fuqarolarni olib ketgan gavjum trol kemasi cho‘kdi, yuzlab odamlar bedarak yo‘qolgan.

BMT QO‘K rekord darajadagi o‘lim sonini ta’kidlash orqali odamlarga “rohingyaliklar Myanmada, qochqinlar lagerlarida va kengroq mintaqada nimalarni boshdan kechirmoqdaligini” tushuntirish va 2026-yilda yana bir rekordni oldini olish uchun yechimlarni rag‘batlantirishni umid qilmoqda.

Source: www.aljazeera.com