AQSh hukumati Afg‘onistondagi harbiy operatsiyalarida yordam bergan afg‘on fuqarolarini Qatardagi lagerdan Kongo Demokratik Respublikasiga ko‘chirish bo‘yicha muzokaralar olib bormoqda. Bu ma’lumotni Afg‘on ittifoqchilariga yordam berish uchun tashkil etilgan AfghanEvac guruhi seshanba kuni e’lon qildi. 2021-yilda AQSh boshchiligidagi xalqaro kuchlar Afg‘onistondan chiqib ketganidan keyin ular Qatarga evakuatsiya qilingan.
Qatardagi As Sayliyah lagerida hozirda 1100 ga yaqin afg‘on, jumladan 400 nafari bolalar yashamoqda. New York Times gazetasining xabar berishicha, bu guruhga AQSh armiyasi uchun tarjimonlik qilgan shaxslar, afg‘on maxsus kuchlari askarlari va AQSh askarlarining oila a’zolari kiradi. AfghanEvac prezidenti Shawn VanDiver, Vashingtonning sobiq harbiy ittifoqchilarni Tolibon hukmronligidagi Afg‘onistonga qaytarishni maqsad qilganidan shubhalanayotganini aytdi.
AfghanEvac tashkiloti Kongoga jo‘natish rejasini “rad etishni ishlab chiqarish” urinishi deb baholadi. Tashkilot bayonotida shunday deyilgan: “Bu oilalarga Kongodagi faol urush zonasiga ko‘chishni taklif qiling, ular qabul qila olmasligini bilib, keyin bu rad etishni ularni Afg‘onistonga qaytarish uchun ommaviy asos sifatida ishlating.” Kongoda BMT ma’lumotlariga ko‘ra, 6,9 million ichki ko‘chirilgan odamlar, ayniqsa armiya va Ruanda qo‘llab-quvvatlagan M23 isyonchilari o‘rtasidagi shiddatli janglardan zarar ko‘rgan sharqiy qismida yashaydi.
AQSh Davlat departamenti Kongoning maqsadli mamlakat sifatida ko‘rib chiqilayotganini tasdiqlamadi, lekin Qatardagi lagerdan “ixtiyoriy ko‘chirish”ni o‘rganayotganini aytdi. Vakil: “Lager aholisini uchinchi mamlakatga ko‘chirish ijobiy yechim bo‘lib, bu odamlarga Afg‘onistondan tashqarida yangi hayot boshlash imkonini beradi, shu bilan birga amerikaliklar xavfsizligini ta’minlaydi.” 2021-yil avgustidan beri 190 000 dan ortiq afg‘on AQShga ko‘chirilgan.
AQSh prezidenti Donald Trump 2025-yil yanvarida lavozimga kirgach, migratsiyani cheklashga va’da berdi va noyabr oyida bir afg‘on Oq uy yaqinida ikki Milliy gvardiya askarini otib, birini o‘ldirganidan keyin Afg‘onistondan kelgan odamlar uchun qochqin maqomini qayta ishlashni to‘xtatishni buyurdi. Bu shaxs AQSh razvedkasi bilan hamkorlik qilgan va post-travmatik stress buzilishidan aziyat chekgan. Trump Qatardagi lagerni 31 martgacha yopish muddatini belgilagan.
Source: www.dw.com