DW nashriga bergan intervyusida Isroilning Germaniyadagi elchisi Ron Prosor o‘z mamlakatining Eron va Livanga qarshi harbiy zarbalarini himoya qildi. U, shuningdek, Germaniya kansleri Fridrix Mertsga “xushmuomalalik” ko‘rsatishni maslahat berdi.
Intervyu Isroilda halok bo‘lgan askarlar va terror qurbonlarini xotirlash kuni — 21 aprel kuni Berlindagi Isroil elchixonasida bo‘lib o‘tdi. Prosor ta’kidlaganidek, Isroil 78 yil o‘tgan bo‘lsa-da, hali ham bosim va hujumlar ostida yashamoqda: “Elchixonaga kirganingizda atrofimizdagi xavfsizlik choralarini ko‘rdingiz. Bu Isroil diplomatlari chet elda qanday ishlashini ko‘rsatadi.”
Elchi Isroil 1948-yilda tashkil etilganidan beri deyarli doimiy urush holatida ekanini eslatdi. Xotira kuni ko‘plab isroilliklar uchun erkinlik va demokratiyada yashash imkonini berganlarni hurmat qilish kuni, ammo bu yil G‘azodagi urush hamda Eronga qarshi hujumlar tufayli tanqidlar fonida o‘tmoqda.
Prosor Eron bilan bog‘liq vaziyatni keskin tanqid qildi: “Yillar davomida Yevropa va dunyo eronliklar bilan muzokara olib bordi. Bu nafaqat Eron yadro dasturini to‘xtatmadi, balki Eronda ishlab chiqarilgan ballistik raketalar Moskvaga yetkazildi. Rossiya ularni Ukrainada ishlatib, Yevropaning orqa hovlisiga tahdid solmoqda.” Uning so‘zlariga ko‘ra, Eron Isroil uchun ekzistensial xavf tug‘diradi: “Mullalar va oyatullohlar Isroilni yo‘q qilish siyosatini e’lon qilmoqda. Bu mafkura halokatli ekanini hammamiz tushunishimiz kerak.”
2023-yil 7-oktabrdan keyin amalga oshirilgan harbiy operatsiyalar mamlakatni xavfsizroq qilganmi? Prosor javob berdi: “Mintaqa qanday ko‘rinishda? Birinchi marta Livanda Hizbullohsiz hukumat tuzildi. Bashar Asad Moskvada aroq ichmoqda. Erondagi mullalar zaiflashgan, Nasrulloh o‘ldirilgan, Hizbulloh va Hamas zaiflashgan. Endi mintaqani o‘zgartirish imkoniyati bor.”
Isroil-Germaniya munosabatlari keskinlashgan: so‘nggi hukumatlararo maslahatlashuvlar sakkiz yil oldin bo‘lib o‘tgan. Germaniya hukumati Isroilni Livanga hujumlarni to‘xtatishga chaqirmoqda va G‘arbiy Sohildagi yahudiy ko‘chmanchilarning zo‘ravonligini tanqid qilmoqda. Prosor “ko‘plab kelishmovchiliklar bor, ammo stakanning yarmi to‘la qismiga ham e’tibor qaratish mumkin” dedi.
U Germaniya siyosatchilari 7-oktabrdan keyin Isroilga tashrif buyurganini esladi: “Prezident, tashqi ishlar vaziri, kansler, Bundestag spikeri — bu boshqa Yevropa davlatlari bilan solishtirib bo‘lmaydi.”
Ikki davlatli yechim haqida Prosor: “Ko‘plab siyosatchilar to‘tiqush kabi ‘ikki davlatli yechim’ni takrorlaydi. 2005-yilda G‘azodan bir tomonlama chiqishda men tinch yechimga umid qilganlardan edim. 7-oktabrdan keyin vaziyat o‘zgardi. Biz tinchlik istagan har bir kishiga qo‘l uzatamiz, lekin Dovud qalqonini ko‘kragimizda mahkam ushlaymiz — faqat kuchli Isroil mintaqada tinchlikka erisha oladi.”
Nihoyat, Prosor kansler Merts va Isroil moliya vaziri Smotrich o‘rtasidagi mojaroga to‘xtaldi. Merts G‘arbiy Sohilni anneksiya qilishdan xavotir bildirgan, Smotrich esa “Kansler, yahudiylarga qayerda yashash mumkinligini diktatsiya qilgan kunlar o‘tdi” deb javob bergan. Prosor Mertsni Isroil do‘sti deb himoya qildi: “Muhimi, bu so‘zlar Xolokost xotira kunida aytilgan. Shuning uchun vazir bunga munosabat bildirdi. Xuddi shu narsani bir kun keyin aytish mumkin edi.”
Source: www.dw.com