AQSh prezidenti Donald Trampning kecha kechqurun “Truth Social” ijtimoiy tarmog‘ida joylashtirgan postiga ko‘ra, Eron, AQSh va Isroil o‘rtasidagi o‘t ochishni to‘xtatish kelishuvi chorshanba kuni muddati tugashi kerak bo‘lsa-da, hozircha saqlanib qolgan. Biroq, bu tinchlik juda nozik va beqaror holatda davom etmoqda.
Janglar o‘rniga, dunyoning eng muhim suv yo‘llaridan biri hisoblangan Hormuz bo‘g‘ozida “blokada urushi” boshlangan. Ikkala tomon ham tijorat kemalarini to‘xtatish va musodara qilish uchun kuch ishlatmoqda. Bu mintaqadagi kayfiyat juda portlovchi va voqealar nazoratdan chiqib ketishi ehtimoli yuqori.
Shu bilan birga, Islomobod hali ham Eron va Amerika vakillarining tinchlik muzokaralari uchun kelishini kutmoqda. Shaharning ayrim qismlari hali ham yopiq, belgilar o‘rnatilgan va muzokaralar o‘tkazilishi kutilgan mehmonxona bo‘sh turibdi. Biroq, bir necha kunlik shiddatli kutishdan so‘ng, atmosfera o‘zgardi. Pokistonning xalqaro maydonda o‘zini namoyon qilish va dushman tomonlar o‘rtasida kelishuvga erishish imkoniyati, hozircha, Islomobodning qo‘lidan chiqib ketganga o‘xshaydi.
Pokiston Bosh vaziri Shehbaz Sharif, ikkala tomonni bir dasturxon atrofida o‘tirishga katta diplomatik kuch sarflagan holda, ijtimoiy tarmoqlarda Pokistonning “ziddiyatni muzokara yo‘li bilan hal qilish bo‘yicha samimiy harakatlarini davom ettirishini” e’lon qildi. Donald Tramp esa kamida bir jurnalistga kelishuvning keyingi bir necha kun ichida hali ham mumkinligini aytgan.
Biroq, Eron prezidentning Tehron “birlashgan pozitsiya” ishlab chiqish uchun vaqt berayotgani haqidagi taklifini rad etdi. Urushdan allaqachon jabr ko‘rgan Eron hukumatining o‘t ochishni to‘xtatishni buzib, yana havo hujumlariga duchor bo‘lishi ehtimoli past. Shu bilan birga, Eron delegatsiyasining Islomobodga qisqa parvoz qilishdan bosh tortishi qanday izohlansa? Eron AQShni “majburiyatlarni buzganlik”da va Vashingtondagi “qarama-qarshi xatti-harakatlar”da ayblaydi.
Donald Trampning ommaviy bayonotlari – bir lahza qiyomat jazosini va’da qilishi, keyingi lahza zaytun novdasini taklif qilishi va shu bilan birga Eron allaqachon muhim imtiyozlar berganini da’vo qilishi – vaziyatni yanada murakkablashtirdi. Eron hali ham o‘tgan yil ichida ikki marta muzokaralarga kirishgan, ammo Isroil va AQSh tomonidan hujumga uchraganligidan shikoyat qilmoqda.
Donald Trampning o‘t ochishni to‘xtatish muddatini uzaytirish haqidagi “Truth Social” postida, odatdagi balandparvozlik yo‘q edi va u “jiddiy ravishda parchalangan, kutilmagandek emas” Eron rejimi haqida gapirdi. Eron hukumatini o‘zgartirishga allaqachon erishganligini maqtanib aytgan odam uchun, bu Vashingtonning kim bilan ish olib borayotganini bilishda qiynalayotganini tan olishimi? “Rejim parchalanishi” Eron bilan diplomatik ishlarni – hech qachon oson san’at bo‘lmagan – yanada qiyinlashtirdimi?
Source: www.bbc.com