AQSh va Isroilning Eronga qarshi urushi global iqtisodiyotga jiddiy ta'sir ko'rsatmoqda. Dastlab neft, gaz va o'g'itlar narxining oshishi kuzatilgan bo'lsa, so'nggi kunlarda farmatsevtika mahsulotlari, jumladan, dori-darmonlar va kontratseptivlar narxi ham sezilarli darajada oshdi.
Buyuk Britaniyada dorixonalar retseptsiz sotiladigan dori vositalari narxini 20-30 foizga oshirgan. Ayniqsa, keng tarqalgan og'riq qoldiruvchi paratsetamolning narxi to'rt baravardan ko'proq ko'tarilgan. Hindistonda esa paratsetamol narxi 96 foizga oshgani qayd etilgan.
Urushning dastlabki kunlaridan boshlab Eron Hormuz bo'g'ozini to'sib qo'ydi. Bu bo'g'oz orqali tinchlik davrida dunyo neft va suyultirilgan gazining 20 foizi tashiladi. Mutaxassislarning fikricha, bu farmatsevtika ta'minot zanjiriga ham salbiy ta'sir ko'rsatdi, chunki dori ishlab chiqarish neft xomashyosiga bog'liq.
Global ishlar bo'yicha Yaqin Sharq Kengashining katta ilmiy xodimi Frederik Shnayderning ta'kidlashicha, farmatsevtika mahsulotlari neft-kimyo xomashyosiga bog'liq bo'lib, ularning katta qismi Fors ko'rfazi orqali yetkazib beriladi. Shuningdek, Sharqiy Osiyo va Yevropa o'rtasidagi logistika yo'nalishlari Fors ko'rfazidagi muhim tranzit punktlariga, xususan Dubayga bog'liq.
Belgiyadagi Antverpen universiteti professori Vouter Devolfning so'zlariga ko'ra, farmatsevtika mahsulotlarining 35 foizi havo orqali tashiladi va hayotiy muhim dorilarning 90 foizi ham shu yo'ldan foydalanadi. Uning hisob-kitoblariga ko'ra, global havo yuk tashish oqimlarining 22 foizi Yaqin Sharqdagi uzilishlarga duchor bo'lgan.
Buyuk Britaniya Milliy dorixonalar assotsiatsiyasi rahbari Olivye Pikarning aytishicha, 100 dona 500 mg paratsetamol tabletkalarining ulgurji narxi mart oyi oxiriga kelib 41 pensga (55 sent) oshib, 1,99 funt sterlingga ($2,69) yetgan, biroq keyinchalik 1,09 funtga ($1,47) tushgan.
Mutaxassislarning fikricha, eng ko'p zarar ko'radigan davlatlar to'g'ridan-to'g'ri mojaroga aralashgan yoki mintaqaviy uzilishlardan aziyat chekayotgan mamlakatlardir. Bularga Livan, Falastin va Eron kiradi. Shuningdek, gumanitar inqirozni boshdan kechirayotgan Sudan, Yaman va Falastin kabi davlatlar ham narx oshishiga dosh bera olmasligi mumkin.
Source: www.aljazeera.com