Kolumbiya prezidenti Gustavo Petro 3-yanvar kuni AQSh harbiylari tomonidan Nikolas Maduroni o‘g‘irlab ketishidan keyin Venesuelaga tashrif buyurgan birinchi xorijiy rahbar bo‘ldi.
Juma kuni Petro Karakasdagi Miraflores saroyida Venesuelaning muvaqqat prezidenti Delsi Rodriges tomonidan kutib olindi. Uchrashuv avvalroq mart oyida Kolumbiyaning Kukuta shahrida rejalashtirilgan, ammo bekor qilingan edi.
Ikki rahbar quchoqlashib, qo‘l silkitib, saroyga kirishdi. Uchrashuvda asosan xavfsizlik masalalari muhokama qilinishi kutilmoqda, chunki ikki davlat o‘rtasidagi 2200 kilometrlik chegara muhim savdo yo‘lagi, shuningdek, migratsiya va giyohvand moddalar savdosi hamda harbiylashtirilgan guruhlar faoliyati uchun maydondir.
Oldingi Kolumbiya hukumatlari Maduroni ushbu jinoiy guruhlar bilan hamkorlikda ayblagan edi. Bu ayblovlar qisman AQShning sobiq prezidentga qarshi jinoiy ishiga asos bo‘lgan. Maduro 2013 yildan beri Venesuelani boshqargan va hozirda AQSh hibsxonasida sudni kutmoqda.
Gustavo Petro 2022 yilda Kolumbiyaning birinchi chap qanot rahbari bo‘ldi. U Maduroning muhim ittifoqchisiga aylandi va ikkalasi chegara bo‘ylab harbiy mavjudlikni oshirishga kelishib oldi.
Petro AQShning Maduroni o‘g‘irlashini “Lotin Amerikadagi suverenitetga hujum” deb keskin tanqid qildi. Huquqshunoslar bu operatsiyani xalqaro huquqning ochiq buzilishi deb atadi. Vashington esa bu harakatni Maduroni adolat oldiga chiqarish uchun zarur huquq-tartibot operatsiyasi deb oqladi.
Petro, shuningdek, AQShning Lotin Amerikasidagi giyohvand moddalar tashuvchi kemalarga hujumlarini qoraladi, bu hujumlar Kolumbiya fuqarolarining o‘limiga sabab bo‘lgan. Bu tanqidlar AQSh prezidenti Donald Trampning Kolumbiya hududiga zarba berish haqidagi tahdidlariga sabab bo‘ldi. Tramp Petroni “kokain ishlab chiqarishni yaxshi ko‘radigan va uni AQShga sotadigan kasal odam” deb atadi.
AQSh-Kolumbiya munosabatlaridagi keskinlik fevral oyida Tramp va Petroning Oq uydagi uchrashuvidan keyin pasaydi. Rodriges esa Maduroning o‘g‘irlanishidan keyin Tramp bilan muvozanatli siyosat yuritmoqda. Sobiq vitse-prezident sifatida u AQShning bir qancha talablarini bajargan, jumladan, Kubaga neft eksportini to‘xtatish, Venesuelaning davlat neft sanoatini xorijiy kompaniyalarga ochish va siyosiy mahbuslarni ozod qilish.
Rodriges hukumati Venesuelaning iqtisodiy inqirozini, jumladan, yuqori inflyatsiyani bartaraf etish uchun neft va kon sanoatiga investorlarni jalb qilishga intilmoqda. Biroq u AQShning Venesuela iqtisodiyotiga qarshi sanksiyalarini olib tashlashni talab qilmoqda, chunki bu sanksiyalar uzoq muddatli investitsiyalarga to‘sqinlik qilmoqda. Rodriges AQShga Tramp bilan uchrashishga taklif qilinganini, ammo safar sanasi hali belgilanmaganini aytdi.
U avvalroq Markaziy razvedka boshqarmasi direktori Jon Redkliff, AQSh ichki ishlar kotibi Dug Burgum va energetika kotibi Kris Rayt bilan Karakasda uchrashgan edi. Payshanba kuni Karakasga yangi AQSh elchisi Jon Barret ham keldi. Uning vazifasi Venesuela uchun AQSh rejasini, jumladan, yangi saylovlarni o‘tkazishni nazorat qilishdir.
Source: www.aljazeera.com