AQSh prezidenti Donald Tramp yakshanba kuni Amerika Qo‘shma Shtatlari dushanbadan boshlab Hormuz bo‘g‘ozida qolib ketgan kemalarni “ozod qilish” niyatida ekanligini ma’lum qildi. U bu harakatni “insonparvarlik ishorasi” deb atab, Eronga aralashmaslik haqida ogohlantirdi.
“Project Freedom” deb nomlangan kampaniya qanday amalga oshirilishi yoki Tehron bilan muvofiqlashtirilishi noma’lum. Agar Eron qarshilik ko‘rsatsa, bu aprel oyida kuchga kirgan mo‘rt sulhni buzishi mumkin.
Tramp ijtimoiy tarmoqdagi postida “Ko‘plab kemalarda oziq-ovqat va ekipajning sog‘lom turishi uchun zarur narsalar tugab bormoqda”, deb yozdi. U agar bu insonparvarlik jarayoniga aralashilsa, “kuch bilan” javob berilishini ta’kidladi.
Tramp vakillari Eron rasmiylariga AQSh “kemalar va ekipajlarni bo‘g‘ozdan xavfsiz olib chiqish uchun bor kuchini sarflashini” bildirganini aytdi. Biroq AQSh harbiylari avval kemalarni kuzatib o‘tishga “tayyor emasligini” bildirgan edi.
Garchi sulh uch haftadan ko‘proq davom etgan bo‘lsa-da, Tehronning Hormuzdagi blokadasi va Vashingtonning Eron portlaridagi dengiz qamali neft narxini oshirib yubordi. AQShda benzin bir gallonga 4,44 dollargacha ko‘tarilib, inflyatsiyani kuchaytirdi. Energiya xarajatlari urushdan norozilikni oshirmoqda va Trampning reytingi pasaymoqda.
Tramp avval Fors ko‘rfazidagi blokadalar holatidan qoniqqanini bildirib, AQSh qamali “bombardimondan samaraliroq” ekanini aytgan edi. Biroq Hormuzni majburan ochish so‘nggi haftalardagi nisbiy tinchlikni buzishi mumkin.
Xalqaro siyosat markazi katta ilmiy xodimi Negar Mortazavining so‘zlariga ko‘ra, AQShning harbiy harakati Eron tomonidan insonparvarlik missiyasi sifatida qabul qilinmaydi. U bu tahdidmi, muzokara taktikasi yoki prezidentning haqiqiy rejasi ekanligi noma’lumligini aytdi.
Tramp yakshanba kuni diplomatik yechim imkoniyati ochiqligini ta’kidladi, biroq bir necha soat avval Eronning urushni tugatish bo‘yicha 14 bandlik taklifini rad etgan edi. Eron rasmiylari Vashingtondan rasmiy javob olganliklarini va uni o‘rganayotganliklarini bildirdi.
Tramp shanba kuni Eron “insoniyat va dunyoga yetarli to‘lovni to‘lamaganini” yozgan edi. Eron Islom inqilobi qo‘riqchilari korpusi Vashingtonning “sarguzasht va ahmoqliklariga” qarshi tayyor ekanligini bildirdi.
Source: www.aljazeera.com