Venetsiya san’at biennalesi 2025-yilgi nashrida an’anaviy Oltin Arslon mukofoti berilmaydi. Hakamlar hay’ati Rossiya va Isroil ishtiroki bilan bog‘liq bahslar sababli iste’foga chiqqanidan keyin, tashkilotchilar mukofotlash marosimini bekor qilishga majbur bo‘ldi.
Besh kishidan iborat hakamlar hay’ati avvalroq Xalqaro Jinoyat Sudida ayblanayotgan davlatlar rahbarlari ishtirokidagi mamlakatlarni baholamasliklarini e’lon qilgan edi. Bu qaror to‘g‘ridan-to‘g‘ri Rossiya va Isroilga taalluqli edi, chunki ICC Vladimir Putin va Binyamin Netanyahuga nisbatan hibsga olish orderi chiqargan.
Hakamlar hay’ati iste’foga chiqarilganmi yoki o‘z ixtiyori bilan ketgani noma’lum. Endilikda tashrif buyuruvchilar biennale davomida ovoz berishlari mumkin bo‘ladi va “Tashrif buyuruvchilar Arsloni” mukofoti 22-noyabr kuni tantanali ravishda topshiriladi.
Biennale 9-maydan 22-noyabrgacha davom etadi. Unda 100 ta milliy pavilyon ishtirok etadi, yettita davlat birinchi marta qatnashmoqda. Eron 4-may kuni ishtirokini to‘xtatganini e’lon qildi.
Asosiy ko‘rgazma “Kichik tonalliklarda” nomi bilan Koyo Kuoh tomonidan tayyorlangan. U 2025-yil may oyida saraton kasalligidan vafot etgan. Bu uning vafotidan keyin namoyish etiladigan loyihasi bo‘lib, 111 nafar ishtirokchini o‘z ichiga oladi.
Rossiya pavilyoni jamoatchilik noroziligidan so‘ng faqat oldindan ko‘rish kunlarida (6-8-may) ochiq bo‘ladi. Rossiyalik rassomlarning chiqishlari video orqali namoyish etiladi. Pussy Riot guruhi norozilik chiqishini rejalashtirgan.
Yevropa Ittifoqi Rossiyaning pavilyonini ochishga ruxsat bergani uchun biennalega ajratilgan 2 million yevro grantni to‘xtatish bilan tahdid qilgan. Italiya bosh vaziri Jorja Meloni Rossiya ishtirokiga qarshi chiqqan, vitse-prezident Matteo Salvini esa Yevropa Ittifoqining bosimini “qo‘pol shantaj” deb atagan.
Janubiy Afrika rassomi Gabrielle Goliathning ishi tsenzuraga uchradi va u pavilyondan chetlashtirildi. Avstraliyada esa siyosiy bosim tufayli rassom Khaled Sabsabi va kurator Michael Dagostino bilan shartnoma bekor qilingan, biroq keyinchalik qaror qayta ko‘rib chiqildi.
200 ga yaqin rassom va kuratorlar Isroilni biennaledan chiqarib tashlashni talab qiluvchi maktub imzolagan. Ikkinchi maktubda Rossiya va AQShni ham qamrab oluvchi kengroq chaqiriq bor.
Germaniya pavilyoni “Ruin” nomli ko‘rgazma bilan GDR va birlashish davriga bag‘ishlangan. Vatikan ko‘rgazmasi esa Brian Eno, Patti Smith va FKA Twigs kabi yulduzlarni birlashtirgan.
Source: www.dw.com