Turkiya Mudofaa vazirligining tadqiqot va ishlanma markazi tomonidan ishlab chiqilgan Yildirimhan nomli qit'alararo ballistik raketa (ICBM) prototipi Istanbuldagi SAHA 2026 ko'rgazmasida namoyish etildi.
Yildirimhan raketasining masofasi 6000 km ni tashkil etadi, bu esa uni ICBM sinfiga kiritadi. Raketa maksimal tezligi Mach 25 (tovush tezligidan 25 baravar yuqori) va to'rt reaktiv dvigatel bilan jihozlangan. Uning jangovar kallagi 3000 kg yuk ko'tara oladi.
Turkiya Mudofaa vaziri Yashar Guler ko'rgazmada so'zlagan nutqida: "Iqtisodiy xarajat assimetrik qurolga aylangan bu davrda Turkiya ittifoqchilariga nafaqat qurol tizimlari, balki texnologiya va barqaror xavfsizlik iqtisodiyotini ham taklif qiladi", dedi.
Ekspertlarning fikricha, Turkiyaning ICBM ishlab chiqarish qobiliyati bevosita harbiy zaruratdan ko'ra ko'proq texnologik mustaqillik va strategik avtonomiya maqsadlariga xizmat qiladi. Germaniya Marshall Jamg'armasining mintaqaviy direktori Ozgur Unluhisarcikli: "Turkiya darhol xavfsizlik tahdidini bartaraf etish uchun ICBM ga muhtoj emas. Muhimi, uni ishlab chiqarish qobiliyatidir", dedi.
Istanbuldagi xavfsizlik va mudofaa tahlilchisi Burak Yildirimning ta'kidlashicha, ICBM dizayni Turkiyaning fuqarolik kosmik dasturi Delta-V uchun bilvosita ahamiyatga ega. Biroq, u namoyish etilgan narsa faqat kontseptsiya ekanligini va sinovlar hali o'tkazilmaganligini qayd etdi.
Yaqin Sharqdagi keskin vaziyat fonida, Turkiyaning raketa salohiyatini rivojlantirishi Isroil bilan munosabatlardagi keskinlik bilan bog'liq. Sobiq Isroil Bosh vaziri Naftali Bennett Turkiyani "tahdid" deb atagan bo'lsa, Turkiya prezidenti Erdog'an Isroilni "genotsid tarmog'i" deb tanqid qilgan.
Tahlilchilarning fikricha, Yildirimhan raketasi Turkiyaning global kuch sifatidagi ambitsiyalarini aks ettiradi. Mudofaa vaziri Guler Rossiyaning Ukrainadagi urushi va AQSh-Isroilning Eronga qarshi urushi global xavfsizlik stsenariysiga ta'sir ko'rsatganini ta'kidladi.
Turkiya NATOning ikkinchi eng katta armiyasiga ega va mudofaa sanoatida muhim eksportyorga aylangan. 2025-yilda mudofaa va aerokosmik eksporti rekord darajada 10,05 milliard dollarga yetgan. Bayraktar TB2 droni kamida 31 mamlakatga eksport qilingan.
Source: www.aljazeera.com