Botsvana Respublikasining sobiq prezidenti Festus Mogae 86 yoshida vafot etdi. Demokrat sifatida tanilgan Mogae mamlakatning iqtisodiy yuksalishining me'mori va OITSga qarshi kurashda kashshof edi.
Mogae 1998 yildan 2008 yilgacha prezidentlik davrida Botsvanada barqaror iqtisodiy o'sishni ta'minladi va mamlakatni Afrika qit'asidagi eng gullab-yashnagan davlatlardan biriga aylantirdi. Uning rahbarligida muntazam saylovlar o'tkazildi va Botsvana eng barqaror Afrika davlatlaridan biri sifatida tanildi.
Mogae 1939 yil 21 avgustda Serove qishlog'ida chorvador oilasida tug'ilgan. Otasi qishloq oqsoqoli edi. U maktabga ilk bor 11 yoshida borgan. Oksford va Sasseks universitetlarida iqtisodchi sifatida tahsil olgach, 1968 yilda Botsvana Moliya va Rejalashtirish vazirligida ish boshlagan.
U Botsvana Demokratik Partiyasi (BDP) a'zosi edi. 1998 yil 1 aprelda Botsvananing uchinchi prezidenti sifatida qasamyod qildi. Ikki muddat xizmat qilgach, konstitutsiyaga muvofiq lavozimini tark etdi.
Mutaxassislarning fikricha, Mogae Botsvananing ajoyib iqtisodiy rivojlanishining me'morlaridan biri edi. 1966 yilda mustaqillikka erishganda dunyoning eng qashshoq davlatlaridan biri bo'lgan Botsvana, 1970-yillarda olmos konlarining topilishi va Mogaening progressiv iqtisodiy siyosati tufayli iqtisodiy yuksaldi.
Mogae hukumati OITS inqiroziga jiddiy yondashdi: Botsvana Afrika qit'asida birinchi bo'lib barcha OITS bilan kasallangan fuqarolarga bepul antiretroviral dorilarni taqdim etish dasturini joriy qildi. Shuningdek, onadan bolaga yuqishining oldini olish va OITS yetimlariga g'amxo'rlik qilish kampaniyalarini boshladi.
Mogae OITSga qarshi kurashni eng muhim vazifa deb e'lon qilib, mas'uliyatni Sog'liqni saqlash vazirligidan Prezident devoniga o'tkazdi. U OITS testidan o'tgan birinchi Afrika davlat rahbari bo'ldi va fuqarolarini ham shunday qilishga undadi.
2008 yilda Mogae Afrika yetakchiligidagi xizmatlari uchun nufuzli Ibrahim mukofotiga sazovor bo'ldi. Mukofot unga "epidemiya sharoitida Botsvananing barqarorligi va farovonligini saqlab qolgani va mustahkamlagani" uchun berildi.
Mogae 2026 yil 8 mart kuni ertalab qisqa muddatli kasallikdan so'ng vafot etdi. Uning xotini va uch qizi qoldi. Botsvana hukumati uch kunlik milliy motam e'lon qildi. Amaldagi prezident Duma Boko Mogaeni "davlat va vatanparvar" deb ta'rifladi.
Source: www.dw.com