2026-yil 28-fevralda AQSh va Isroil tomonidan boshlangan Eronga qarshi urush, taxminlarga ko‘ra, Amerika qo‘shinlarining chekinishi bilan yakunlanadi. AQSh urushni davom ettira olmaydi, chunki bu halokatli oqibatlarga olib keladi. Yangi keskinlashuv mintaqadagi neft, gaz va chuchuk suv infratuzilmasining vayron bo‘lishiga, global falokatga sabab bo‘lishi mumkin.
Urush rejasi, da’vo qilinishicha, Prezident Donald Trampga Bosh vazir Benjamin Netanyaxu va Mossad rahbari Devid Barnea tomonidan taklif qilingan. Maqsad – Eron hukumatini parchalash va Tehronni nazorat qilish edi. Biroq, bu reja muvaffaqiyatsizlikka uchradi.
Tramp, go‘yoki, Eron Venesueladagi kabi osonlikcha taslim bo‘ladi deb o‘ylagan. 2026-yil yanvarida Venesuelada prezident Nikolas Maduroni ag‘darish operatsiyasi muvaffaqiyatli o‘tgan edi. Ammo Eron Venesuela emas – tarixiy, texnologik, madaniy va harbiy jihatdan mutlaqo farq qiladi.
Eron hukumati parchalanish o‘rniga, birlashdi. Islom inqilobi qo‘riqchilari korpusi (IRGC) o‘z mavqeini mustahkamladi, diniy rahbariyat atrofida birlashdi va aholi tashqi tajovuzga qarshi saf tortdi.
Ikki oy o‘tgach, Tramp va Netanyaxu nazorat ostidagi Eron hukumatiga ega emas, taslim bo‘lish yo‘q va harbiy g‘alaba uchun hech qanday yo‘l yo‘q. Yagona yo‘l – chekinish, Eron esa Hormuz bo‘g‘ozini nazorat qiladi.
Amerika muvaffaqiyatsizligining sabablari: Eronni noto‘g‘ri baholash (5000 yillik sivilizatsiya, texnologik rivojlanish), harbiy texnologiyadagi o‘zgarishlar (Eron raketalari arzon, AQSh mudofaa tizimlari qimmat), va qaror qabul qilish jarayonining mantiqsizligi (Mar-a-Lagoda kichik doira tomonidan qabul qilingan qaror).
Urush natijasida uchta yangi haqiqat paydo bo‘ladi: Eron Hormuz bo‘g‘zini nazorat qiladi, Eronning mudofaa qobiliyati oshadi va AQShning mintaqadagi harbiy mavjudligi kamayadi. Eron qo‘shnilari bilan hamkorlikni davom ettiradi, chunki uzoq muddatli manfaatlar shuni talab qiladi.
Tramp chekinishni g‘alaba sifatida ko‘rsatishga urinadi, ammo bu yolg‘on. Haqiqat shuki, Eron AQSh o‘ylagandan ancha murakkab, urush qarori mantiqsiz va texnologiya AQShga qarshi o‘zgargan. Amerika imperiyasi Eronni mag‘lub eta olmaydi. Vaqt keldi – AQSh rejim o‘zgartirish operatsiyalarini to‘xtatib, xalqaro huquq va diplomatiyaga qaytishi kerak.
Source: www.aljazeera.com