Yaponiya fond bozori yangi tarixiy cho‘qqiga chiqdi, chunki sun’iy intellekt (AI) sohasidagi global xarid shov-shuvi pasayish belgilarini ko‘rsatmayapti.
Nikkei 225 indeksi chorshanba kuni qariyb 3 foizga oshib, birinchi marta 68 000 punktdan yuqori darajaga chiqdi. Bu ko‘rsatkich 2026 yil boshidan beri indeksning 33 foizga o‘sganini anglatadi.
“AI bumi investorlarning ishtiyoqi Osiyo bozorlarini yuqoriga ko‘tarishga yordam bermoqda”, dedi ANZ bankining Osiyo bo‘yicha tadqiqotlar rahbari Xun Go. “Yuqori darajadagi chiplarga bo‘lgan talab Tayvan va Janubiy Koreyadagi yarim o‘tkazgich kompaniyalarini kuchli o‘sishga olib kelgan bo‘lsa, bu Yaponiya bozorlariga ham foyda keltirmoqda, ayniqsa iyenaning zaiflashuvi hisobiga.”
Yarim o‘tkazgich biznesi bilan shug‘ullanuvchi yapon kompaniyalari eng katta o‘sishni qayd etdi. Tokyo Electron, Yaponiyaning eng yirik yarim o‘tkazgich uskunalari ishlab chiqaruvchisi, ertalabki savdolarda 14 foizga ko‘tarildi. Advantest, yarim o‘tkazgich sanoati uchun sinov uskunalari yetkazib beruvchi, 5,5 foizdan ko‘proq o‘sdi. Shin-Etsu Chemical, integral mikrosxemalarda ishlatiladigan kremniy plastinalar yetkazib beruvchi, taxminan 4 foizga oshdi.
AI modellari, chiplar va ma’lumotlar markazlariga katta sarmoya kiritgan Softbank, dushanba kuni avtomobil giganti Toyotani ortda qoldirib, Yaponiyaning eng yirik kompaniyasiga aylanganidan so‘ng, taxminan 3 foizga tushdi.
AI chiplariga bo‘lgan talab global fond bozorlarida rekord darajadagi o‘sishni keltirib chiqarmoqda, AQSh, Yaponiya, Janubiy Koreya va Tayvandagi asosiy indekslar tarixiy maksimumlarga chiqdi. O‘tgan oy ichida uchta xotira chipi ishlab chiqaruvchisi – Janubiy Koreyaning SK Hynix va Samsung Electronics, hamda AQShning Micron – bozor kapitallashuvi kamida 1 trillion dollar bo‘lgan elita klubiga qo‘shildi. Hozirgacha atigi 17 kompaniya bu marraga erishgan, ulardan beshtasidan tashqari barchasi AQShda joylashgan.
Sektordagi haddan tashqari yuqori baholarning barqarorligi haqida ba’zi investorlar xavotir bildirayotgan bo‘lsa-da, texnologiya kompaniyalari AI infratuzilmasiga katta mablag‘ ajratishda davom etmoqda. Goldman Sachs ma’lumotlariga ko‘ra, AQSh texnologiya gigantlari 2026 yilda AIga kapital qo‘yilmalar uchun taxminan 800 milliard dollar sarflashi kutilmoqda. Google’ning bosh kompaniyasi Alphabet dushanba kuni AI investitsiya rejalarini e’lon qilib, 2026 yilda kutilayotgan 180-190 milliard dollarlik kapital xarajatlarni moliyalashtirish uchun 80 milliard dollarlik aksiyalarni sotishini ma’lum qildi.
Source: www.aljazeera.com