Kanada hukumati 16 yoshgacha bo‘lgan bolalar uchun ijtimoiy tarmoqlardan foydalanishni taqiqlashni nazarda tutuvchi yangi raqamli xavfsizlik qonun loyihasini taqdim etdi. Avstraliya dekabr oyida dunyoda birinchi bo‘lib bolalar uchun ijtimoiy tarmoqlarni taqiqlagan edi.
Chorshanba kuni e’lon qilingan qonun loyihasi, shuningdek, sun’iy intellekt chat-botlarini xavfsizroq qilishni maqsad qilgan. Hukumat rasmiysining so‘zlariga ko‘ra, raqamli regulyator tashkil etilib, xavfsizlik standartlari belgilanadi.
Qonun loyihasi parlamentga kiritilgan vaqt, mamlakatdagi eng yirik ommaviy otishmalardan birida jabr ko‘rgan oilalar OpenAI’ni sudga berganidan bir necha hafta o‘tib sodir bo‘ldi. Ular kompaniya gumonlanuvchining ChatGPT orqali hujumni rejalashtirayotganini bilgan, ammo politsiyani ogohlantirmagan deb da’vo qilmoqda.
Avstraliya dekabr oyida 16 yoshgacha bo‘lgan bolalar uchun ijtimoiy tarmoqlarni taqiqlagan birinchi davlat bo‘ldi. Qonun kiritilganidan bir oy o‘tib, ijtimoiy tarmoq kompaniyalari 5 millionga yaqin o‘smirning akkauntlarini o‘chirib tashladi.
Fransiya, Daniya va Polsha ham bolalar uchun ijtimoiy tarmoqlardan foydalanishni qattiqroq tartibga solishni ko‘rib chiqmoqda. Gretsiya esa aprel oyida 2027 yil yanvaridan boshlab 15 yoshgacha bo‘lganlar uchun kirishni taqiqlashni e’lon qildi.
Kanada hukumat rasmiylari texnik brifingda qonun loyihasining qabul qilinishi bir yil, raqamli regulyatorni tashkil etish esa 18 oy vaqt olishi mumkinligini aytdi. Bosh vazir Mark Karni parlamentda ozchilik ovoziga ega va parlament tez orada yozgi tanaffusga chiqadi.
Bill C-34 taklifida hukumat onlayn zararlar nafaqat individual xatti-harakatlar, balki raqamli xizmatlarning dizayni va ishlashi bilan ham shakllanishini ta’kidladi. Algoritmik tavsiya tizimlari, jalb qiluvchi lentalar, avtomatik ijro va cheksiz aylantirish kabi xususiyatlar zararli kontentni kuchaytirishi va yosh foydalanuvchilarning ta’sirini oshirishi mumkin.
Qonun loyihasi ijtimoiy tarmoqlar va AI chat-bot xizmatlari uchun yangi xavfsizlik talablarini belgilaydi, jumladan, platformalardagi zarar xavfini aniqlash, ma’lum xavflarni bartaraf etish choralarini ko‘rish, xavfsizlik va yoshga mos dizayn xususiyatlarini joriy etish, foydalanuvchi ko‘rsatmalarini taqdim etish, bloklash va belgilash vositalarini taklif qilish hamda oshkor raqamli xavfsizlik rejalarini taqdim etish.
Source: www.aljazeera.com