Isroil va AQShning Eronga qarshi uch oylik urushi to‘xtatilganidan bir hafta o‘tmay, Isroil jamoatchiligining fikri aniqlandi. Yangi so‘rovnomaga ko‘ra, isroilliklarning 92 foizi AQSh Eron bilan memorandum imzolab, ularning g‘alabasini bekor qilgan deb hisoblaydi. Deyarli yarmi esa Vashingtonning iltimosiga qaramay, Livan va Hizbullohga hujumlarni davom ettirish tarafdori.
Isroil 2023-yil 7-oktabrdagi Hamas hujumidan so‘ng mintaqada bir necha urush olib bordi. G‘azoda 73 mingdan ortiq falastinlik halok bo‘ldi, keng hududlar vayron qilindi. Isroil Eronga ikki marta hujum qildi, Livanda minglab odamlarni o‘ldirdi, Suriyaga bir necha bor bostirib kirdi va Yamandagi houtiy guruhiga zarbalar berdi.
Isroil parlamenti urushlarni qo‘llab-quvvatlashda deyarli birdam. Sobiq bosh shtab boshlig‘i Gadi Eizenkot Eronga hujumni “so‘nggi o‘n yilliklardagi eng adolatli urush” deb atadi. Muxolifat yetakchisi Yair Lapid esa AQShning Eron bilan kelishuvini “Isroil tashqi siyosatidagi eng dahshatli muvaffaqiyatsizlik” deb baholadi.
Tel-Aviv universiteti sotsiologi Daniel Bar-Tal bu reaksiyalarni kutilgan deb hisoblaydi. Uning fikricha, Isroil siyosati, ommaviy axborot vositalari va jamiyati 2023-yilgi hujamni Holokost bilan bog‘lab, “milliy qurbonlik” tuyg‘usini kuchaytirgan. Bu esa urushlarni qo‘llab-quvvatlashga olib kelgan.
Deyarli uch yillik uzluksiz urushlarga qaramay, isroilliklarning aksariyati mamlakat xavfsizligi sezilarli darajada yaxshilanganiga ishonmaydi. G‘azoda Hamas nazorati saqlanib qolgan, Eronda esa Netanyaxu ag‘darilishini kutgan rejim barqaror. Tahilchi Shail Ben-Efraim urushning ikki asosiy sababini ko‘rsatadi: 7-oktabr travmasi va Netanyaxuning siyosiy manfaatlari.
Ben-Efraimning so‘zlariga ko‘ra, Netanyaxu urushni davom ettirish orqali korrupsiya ayblovlari va 7-oktabrdagi muvaffaqiyatsizlik uchun javobgarlikdan qochishga harakat qilmoqda. Isroil harbiy doktrinasi esa har qanday tahdidni oldini olishga asoslangan, bu esa kelajakda yangi urushlarni muqarrar qiladi. “Bu travma va siyosiy ehtiyojdan kelib chiqqan patologiya”, deydi u.
Source: www.aljazeera.com