Markaziy Serbiyaning Kraljevo shahri ko‘chalarida minglab namoyishchilar to‘planib, Prezident Aleksandr Vuchichdan iste’foga chiqish va’dasiga qaramay, bosimni susaytirmaslikka qaror qildi.
Vuchich 1-mart kuni Belgraddagi mitingda bir necha hafta ichida iste’foga chiqishini e’lon qildi. Bu, hech bo‘lmaganda rasmiy ravishda, Serbiyani 12 yil davomida prezident yoki bosh vazir sifatida boshqargan shaxs hukmronligining tugashini anglatadi.
Biroq yakshanba kuni Kraljevoda yig‘ilgan minglab odamlar orasida yengillik hissi sezilmadi. Serbiya qonunchiligiga ko‘ra, Vuchich navbatdagi prezidentlik muddatiga nomzod bo‘la olmaydi. Ko‘plab namoyishchilar va tahlilchilar uning kuchliroq bosh vazir lavozimiga o‘tishini va sodiq ittifoqchisini prezidentlikka tayinlab, hokimiyatni saqlab qolishini kutmoqda.
Belgraddagi yig‘ilishda Vuchich mag‘lubiyatga uchragandek tuyulmadi, aksincha, jangovar ruhda chiqish qildi. U o‘ng qanotdagi Serbiya progressiv partiyasi (14 yil davomida mamlakatni boshqarib kelgan) navbatdagi saylovlarda “har qachongidan ham ishonchliroq g‘alaba qozonishini” bashorat qildi.
U na iste’foga chiqish, na saylovlar sanasini belgilab bermadi, bu esa muxoliflarni keyingi qadamlar haqida noaniq qoldirdi. Raqobatdagi mitinglar mamlakat ikki qismga bo‘linganini ochib berdi.
Norozilikning markazida 2024-yil oxirida shimoliy Novi Sad shahridagi temir yo‘l stansiyasi tomining qulashi natijasida 16 kishining halok bo‘lishi yotadi. Namoyishchilar fojiani korruptsiya va yirik davlat qurilish loyihalaridagi sifatsiz ishlar bilan bog‘lab, ularni chirigan va javobgarlikka tortilmaydigan hukumat ramzi deb biladi.
Vuchich har qanday korruptsiyani rad etadi va namoyishchilarni uni ag‘darishga intilayotgan “xorijiy agentlar” deb bir necha bor atagan. Kampaniya 2000-yilda serblarning avtoritar rahbar Slobodan Miloshevichni ag‘darganidan beri eng katta norozilik to‘lqiniga aylandi.
Politsiya bir necha oylik tartibsizliklar davomida yuzlab odamlarni hibsga oldi, bu esa Yevropa Ittifoqining zobitlar shafqatsiz harakat qilgani va namoyishchilarni asossiz qamaganligi haqidagi ayblovlariga sabab bo‘ldi.
Source: www.aljazeera.com