Turkiya politsiyasi bir qancha viloyatlarda o‘tkazgan reydlar chog‘ida jurnalistlar, akademiklar va chap qanot guruhlari a’zolari hibsga olingani xabar qilinmoqda. Bu voqealar poytaxt Anqarada bu hafta bo‘lib o‘tadigan yirik NATO sammiti arafasida sodir bo‘lmoqda.
Yakshanba kuni Turkiya ommaviy axborot vositalari va kasaba uyushmalarining xabar berishicha, politsiya bir necha jurnalist, huquq himoyachisi, akademik va chap qanot guruhlari a’zolarini hibsga olgan. Bu reydlar prezident Rajab Toyyib Erdo‘g‘on boshchiligidagi Turkiya hukumati tomonidan seshanba va chorshanba kunlari Anqarada bo‘lib o‘tadigan NATO sammiti oldidan xavfsizlik choralarini kuchaytirishi bilan bog‘liq.
Turkiya rasmiylari sammit oldidan Anqarada ommaviy yig‘ilishlarni qat’iyan taqiqlagan. Ushbu taqiqqa qaramay, chap qanot namoyishchilari yakshanba kuni Anqarada NATOga qarshi norozilik bildirishgan.
Muxolifatchi Halk TV va Cumhuriyet gazetasining xabar berishicha, Anqara, Istanbul va boshqa viloyatlardagi politsiya operatsiyalari o‘nlab chap va sotsialistik siyosiy partiyalar, kasaba uyushmalari va fuqarolik jamiyati guruhlariga qaratilgan. Zamonaviy Huquqshunoslar Assotsiatsiyasining (CHD) Istanbul bo‘limi raisi hibsga olinib, uning kvartirasi tintuv qilingan, tashkilotning bir qancha mijozlari ham hibsga olingan.
T24 onlayn gazetasi bosh muharriri Buse Sotug‘lu va Oda TV muxbiri Jeren Erdog‘du o‘z uylarida hibsga olingan. Ularning hibsga olinish sabablari aytilmagan, biroq advokat Erman O‘zturk bu hibslar NATO sammiti bilan bog‘liq deb taxmin qilmoqda. O‘zturk AFP agentligiga politsiya reydlari “demokratlar, so‘lchilar va matbuotni qo‘rqitishga” urinish ekanligini aytgan.
Davlat axborot agentligi Anadolu xabariga ko‘ra, politsiya butun mamlakat bo‘ylab o‘tkazgan reydlarda taqiqlangan so‘l tashkilot THKP/C-DEV YOLning yoshlar qanotiga qarshi 39 kishini hibsga olgan. Shuningdek, g‘arbiy Kojaeli viloyatida “Islomiy davlat” va so‘l jangari guruhlar bilan aloqadorlikda gumon qilingan 28 kishi ushlangan, o‘q-dorilar va taqiqlangan raqamli materiallar musodara qilingan.
Rasmiylar reydlarni terrorizmga qarshi tergovning bir qismi deb atasa-da, hukumat tanqidchilari politsiya bosqinini sammit oldidan noroziliklarning oldini olish va muxolifatni bostirishga qaratilgan deb hisoblamoqda. AQSh prezidenti Donald Tramp va Germaniya kansleri Fridrix Merts kabi NATO a’zo davlatlarining 30 dan ortiq rahbarlari sammitda qatnashishi kutilmoqda.
Chegara bilmas muxbirlar (RSF) tashkilotining Turkiyadagi vakili Erol O‘nderog‘lu “ko‘r-ko‘rona, o‘zboshimchalik va tartibsiz operatsiyalar” jurnalistlarning obro‘si va xavfsizligiga xavf solayotganini qoraladi. Turkiya Jurnalistlar Assotsiatsiyasi (TGC) ham hibslarni qoralab, “jurnalistlarning bosim ostiga olinishi va hibs bilan qo‘rqitib jim qilishga urinishini” qabul qilib bo‘lmasligini ta’kidladi.
TGC barcha hibsga olinganlarning ozod etilishini talab qilib, reydlar matbuot erkinligining buzilishi va NATO sammiti oldidan muxolifatni bostirishga qaratilgan navbatdagi urinish ekanligini bildirdi. Huquq himoyachilarining aytishicha, iyun oyi oxirida ham 200 dan ortiq kishi, jumladan advokatlar, akademiklar, fuqarolik jamiyati vakillari va talabalar hibsga olingan edi.
Source: www.dw.com