Kichik va omon qolish uchun kurashayotgan davlatdan mintaqa va undan tashqarida yumshoq kuch, boylik va ta'sirga ega bo'lgan mamlakatga aylangan Qatarning muvaffaqiyat hikoyasi marhum amir Shayx Hamad bin Xalifa Ol Tani tomonidan yaratilgan.
74 yoshida vafot etgan Shayx Hamad Qatarning Yaqin Sharq siyosiy xaritasidagi o'rnini qayta belgilab, uni Fors ko'rfazining chekkasidan mintaqaviy nufuzga olib chiqdi. U o'z mamlakatining kichik hajmi va tor chegaralaridan tashqariga chiqadigan qarashlariga tayandi.
Shayx Hamadni taniganlar uning 1995-yilda hokimiyatga kelishidan oldin ham mamlakatning an'anaviy kuch elementlariga ega emasligini anglaganini va yumshoq kuchga sarmoya kiritish zarurligini tushunganini aytishadi.
Hukmronligining dastlabki kunlaridanoq u ta'lim, sog'liqni saqlash, ilmiy tadqiqotlar va sport sohalarida, shuningdek, muhim energetika sektorida ulkan loyihalarni amalga oshirdi. Bu mamlakat boyligini xalqaro diplomatik vaznga aylantirdi. Shuningdek, u Arab dunyosidagi eng muvaffaqiyatli yangilik kanallaridan biri bo'lgan Al Jazira telekanalini yaratdi.
Qatarlik diplomatiya Sharqiy O'rtayer dengizidan Afrika shoxigacha bo'lgan keng geografik hududdagi murakkab nizolar va mojarolarda samarali vositachilik qildi. 2008-yilda Doha Livandagi rahbarlarni birlashtirib, fuqarolar urushi xavfini bartaraf etgan tarixiy kelishuvga erishdi. Qatar Sudan tomonlari o'rtasida Darfur inqirozi bo'yicha 30 oy davom etgan muzokaralarga homiylik qildi.
Shayx Hamad davrida Qatar Al Udeyd harbiy bazasini qurdi, unda AQShning Yaqin Sharqdagi eng yirik harbiy kuchi joylashgan. Undan unchalik uzoq bo'lmagan joyda Doha Hamas rahbariyatini qabul qildi. U 2012-yilda Isroil urushidan keyin G'azo sektoriga tashrif buyurgan birinchi arab rahbari bo'ldi va u yerda 400 million dollarlik grant bilan uy-joy va qayta qurish loyihalarini boshlashini e'lon qildi.
Qatar vositachilik roli uning siyosiy tamoyillariga, ayniqsa Falastin masalasiga ta'sir qilishdan himoyalangan edi, chunki u mojarolarning barcha tomonlari, jumladan Isroil bilan ham ochiq aloqa kanallarini saqlab qolishi kerak edi.
Fors ko'rfazi davlati "Arab bahori" inqiloblarini qo'llab-quvvatladi va mintaqa xalqlarining erkinlik va munosib hayot huquqini ochiq qo'llab-quvvatlovchi siyosat olib bordi.
Shayx Hamad 2013-yilda o'z lavozimini tark etdi va uning o'g'li va vorisi amir Shayx Tamim bin Hamad Ol Tani davrida Qatarning energiya va vositachilik kuchiga aylanishiga guvoh bo'ldi.
Source: www.aljazeera.com