Vengriya parlamenti prezident Tamas Shuyokni lavozimidan chetlashtirish maqsadida konstitutsiyaviy o'zgartirishni qabul qildi.

Bu yangi saylangan Bosh vazir Peter Magyar tomonidan sobiq millatchi lider Viktor Orbanni tizim va ta'siridan xalos bo'lishga intilishning bir qismidir. Magyarning Yevropaparast Tisza partiyasi parlamentda uchdan ikki ko'pchilikni tashkil etadi, bu ularga konstitutsiyaviy o'zgarishlarni amalga oshirish va Orbanning 16 yillik hukmronligi davrida qabul qilingan ko'plab siyosatlarni bekor qilish imkonini beradi.

Magyarning ta'kidlashicha, Shuyok Orbanni antidemokratik qadamlariga aralashmaslik orqali o'z rolini bajarmagan. Shuyokni chetlashtirish Magyarning saylovoldi va'dalaridan biri bo'lib, u partiyasining saylovda xalqdan olgan ko'pchiligi unga bu va'dani bajarish vakolatini berishini ta'kidlaydi.

Orbanning partiyasi bu o'zgartirishni mamlakatning demokratik tartibiga "misli ko'rilmagan" hujum deb atadi. O'zgartirish 139 ta "yoqlab" va 6 ta "qarshi" ovoz bilan qabul qilinganidan so'ng, Tisza deputatlari qarsak chalishdi, Fidesz esa ovoz berishni boykot qildi. Orbanning o'zi AQShga Jahon kubogini tomosha qilish uchun ketgani sababli ovoz berishda qatnashmadi.

O'zgartirishning rasmiy maqsadi "qonun ustuvorligi demokratiyasini tiklash" edi. Amaldagi prezident Shuyok o'zgartirishni imzolash uchun besh kun bor, bu uning kuchga kirishini anglatadi. Agar Shuyok imzolamasa, Tisza unga qarshi impichment jarayonini boshlashini aytdi.

Bosh vazir ovoz berish oldidan nutq so'zlab, deputatlarga bu "zamonaviy Vengriya tarixi va demokratiyaga o'tishdagi muhim kun" ekanligini aytdi. Vengriyada prezidentlik roli asosan marosimiy ma'noga ega, ammo prezident qonunlarni imzolash va Konstitutsiyaviy sudga qonunlarni qayta ko'rib chiqishni so'rash huquqiga ega.

Source: www.dw.com