AQSh prezidenti Donald Tramp Eron bilan munosabatlar keskinlashuvi fonida, AQSh Eron dengiz blokadasini qayta tiklashini va Hormuz bo‘g‘ozining “qo‘riqchisi”ga aylanishini e’lon qildi. Tramp, shuningdek, bo‘g‘oz orqali o‘tadigan kemalardan 20% to‘lov undirilishini ma’lum qildi.
Tramp o‘z rejasini Fox Newsga bergan intervyusida va Truth Social platformasidagi postida bayon qildi. “Biz Eron blokadasini qayta tiklaymiz, chunki u faqat Eron kemalari yoki mijozlarining kirishi yoki chiqishini to‘xtatadi”, deb yozdi Tramp. AQSh harbiy-dengiz kuchlari boshchiligidagi Qo‘shma Dengiz Axborot Markazi blokada seshanba kuni GMT soat 20:00 da boshlanishini qo‘shimcha qildi.
Trampning so‘zlariga ko‘ra, AQSh bundan buyon “Hormuz bo‘g‘ozining qo‘riqchisi” sifatida taniladi va “adolat yuzasidan” barcha yuklardan 20% to‘lov undiradi. Biroq, King‘s kolleji London xavfsizlik fanlari katta o‘qituvchisi Andreas Krieg bu taklifni “siyosiy improvizatsiya” deb baholadi. Uning fikricha, AQShning to‘lov joriy etishi xalqaro huquqqa zid va Eronning o‘z pozitsiyasini mustahkamlashiga xizmat qiladi.
Birlashgan Millatlar Tashkilotining dengiz agentligi (IMO) Bosh kotibi Arsenio Dominguez aprel oyida bo‘g‘ozlarda to‘lov joriy etish xalqaro huquqqa zid ekanligini ta’kidlagan edi. IMO dushanba kuni bergan bayonotida bo‘g‘oz orqali o‘tish uchun har qanday to‘lovga qat’iy qarshi ekanligini bildirdi.
Braziliya prezidenti Luiz Inasio Lula da Silva Trampning rejasini “qaroqchilik” deb atadi. “Tramp tvitterda Hormuz bo‘g‘ozini ochishini yozdi, ammo har bir kema uchun neft egasi unga 20% to‘lashi kerak. Bu ilgari qaroqchilik hisoblanardi”, dedi Lula.
Trampning blokadasi AQSh va Eron o‘rtasidagi muzokaralarni izdan chiqargan so‘nggi harbiy harakatlardan so‘ng kelmoqda. AQSh o‘tgan hafta Eronni Hormuz bo‘g‘ozidagi kelishuvlarni buzganlikda ayblab, hujumlar boshlagan edi. Eron Islom inqilobi qo‘riqchilari korpusi (IRGC) esa Fors ko‘rfazi davlatlari va Iordaniyadagi AQSh harbiy ob’ektlariga javob hujumlarini amalga oshirdi.
Source: www.aljazeera.com