Hachette Book Group, Cengage Learning, Elsevier va yozuvchi Scott Turow Nyu-Yorkdagi federal sudda Google’ga qarshi da'vo arizasi bilan murojaat qildi. Ular texnologiya gigantini Gemini AI modellarini o'qitishda mualliflik huquqini buzganlikda ayblamoqda.
Juma kuni berilgan 60 sahifalik shikoyatda aytilishicha, Google mualliflar va nashriyotlarning huquqlarini himoya qiluvchi tizimni ataylab chetlab o'tgan. Da'voga ko'ra, kompaniya avval Google Books orqali kitoblarni nusxalagan, so'ngra internetni to'liq skanerlab, hatto pirat manbalardan va pullik kontent ortidan ma'lumotlarni yuklab olgan.
Da'voda Google ushbu asarlarni ruxsatsiz nusxalab, AI modellarini o'qitishda foydalanganligi va bu amaldagi kelishuvlar doirasidan tashqarida ekanligi ta'kidlanmoqda. Shuningdek, kompaniya ichki hujjatlarida kitoblardan AI o'qitishda foydalanish “Google uchun juda muammoli” deb baholangan va bu 100 milliard dollargacha jarimaga olib kelishi mumkinligi aytilgan.
“Google hech qachon mualliflar va nashriyotlarga ularning asarlarini AI modellarini ishlab chiqish va o'qitish uchun nusxalayotgani haqida xabar bermagan”, deyiladi shikoyatda. Huquqshunos Kirk Sigmonning fikricha, agar Google kitoblarni noqonuniy yo'l bilan olgan bo'lsa, “adolatli foydalanish” argumenti o'z kuchini yo'qotadi.
Bu Google’ga qarshi birinchi bunday da'vo emas. Avvalroq mualliflar OpenAI va Meta’ga qarshi ham shunday da'volar qo'zg'agan edi. Biroq Meta’ga qarshi ishda sud AI o'qitish “adolatli foydalanish” talablariga javob beradi, deb qaror qilgan. Ekspertlarning ta'kidlashicha, model ichida nima sodir bo'lganini isbotlash juda qiyin, chunki ma'lumotlar “pirojniy ichiga pishirilgan tuxum” kabi aralashib ketadi.
Nashriyotlar AI kompaniyalaridan litsenziya takliflarini qoniqarsiz deb baholamoqda. Masalan, Packt Publishing vitse-prezidenti Oli Hugginsning aytishicha, hozirda taklif qilinayotgan narxlar har bir kitob uchun taxminan 10 dollarni tashkil etadi, bu esa barqaror emas. Shu bilan birga, sudlar foydalanuvchi yoki AI tizimi kim javobgar bo'lishi kerakligi haqidagi savolga hali javob bermagan.
Source: www.aljazeera.com