Deir al-Balahdagi kichik futbol maydonchasida, Isroilning genotsid urushi davom etayotgan G'azoda, bir guruh yosh ayollar sun'iy oyoq-qo'llar bilan to'p tepishmoqda. Ular Isroil bombardimonlarida oyoq-qo'llarini yo'qotgan yoki jarohatlardan so'ng amputatsiya qilingan falastinlik ayollar jamoasining a'zolari.
Har bir o'yinchining hikoyasi havo hujumlari paytida boshdan kechirgan og'riqdan boshlanadi va ularni oyoqqa turg'izgan uzoq yo'lni o'z ichiga oladi. Bu jarayonda Falastin Ayollar Amputatsiya Futbol Jamiyati muhim rol o'ynab, ularga jismoniy va ruhiy tiklanishda yordam bermoqda.
Isroilning 2023-yil 7-oktabrdan boshlangan urushi G'azoda zamonaviy tarixdagi eng ko'p amputatsiya holatlaridan biriga sabab bo'ldi. Jahon sog'liqni saqlash tashkiloti va Falastin sog'liqni saqlash idoralari ma'lumotlariga ko'ra, 5000 dan ortiq kishi Isroil bombardimonlarida oyoq-qo'llarini yo'qotgan.
23 yoshli Farah Abu Qinas 2024-yil 28-iyun kuni buvisining uyida o'tirganida yaqin atrofdagi nishon bombardimon qilindi. U chap oyog'idan og'ir jarohat oldi, o'ng oyog'i esa qattiq kuygan. Dastlab davolanish hayotini normal holatga qaytaradi deb umid qilgan bo'lsa-da, shifokorlar chap oyog'ini amputatsiya qilish kerakligini aytishdi.
Oyoqni yo'qotish faqat sinovning bir qismi edi; keyin izolyatsiya va kundalik hayotning har bir jihati abadiy o'zgarganini anglash keldi. Kasalxonadan chiqqandan so'ng, eng oddiy harakatlar qiyinlashdi va jismoniy reabilitatsiya kundalik tartibga aylandi. Vaqt o'tishi bilan u uy devorlari orasida dunyosi kichrayib borayotganini his qildi.
Hamma narsa fizioterapiya seansi paytida Falastin Amputatsiya Futbol Assotsiatsiyasi prezidenti Fouad Abu Ghalyon bilan uchrashganda o'zgardi. U G'azodagi ayollar amputatsiya jamoasini tashkil etishga yordam bergan bo'lib, hozirda jamoa 11 o'yinchidan iborat – to'qqiz nafari pastki oyoq-qo'l amputatsiyasi va ikki nafari yuqori oyoq-qo'l amputatsiyasi bilan darvozabon sifatida o'ynaydi.
Farah tez orada mashg'ulotlarga taklif oldi va qatnashishga qaror qildi. Futbolga moslashish dastlab qiyin bo'lsa-da, unga o'xshash tajribalarni boshdan kechirgan boshqa ayollar tomonidan qo'llab-quvvatlandi. Endi u maydonda va undan tashqarida ko'proq ishonch bilan harakat qiladi.
2023-yil 19-noyabrda, urushning eng qizg'in paytida, Rozan Xayroning uyi ro'parasidagi uy havo hujumida vayron qilindi va u og'ir jarohat oldi. Klinikada shifokor uning oyog'i tanasiga faqat bir parcha teri bilan bog'liqligini va amputatsiya qilishdan boshqa iloj yo'qligini aytdi. Hozir u tayoqlarida muvozanatni saqlab, to'pni jamoadoshiga uzatadi.
Aisha al-Abadla to'liq bo'lmagan qo'l bilan tug'ilgan. Shifokorlar bu nuqsonni onasining 2008-yilda Isroilning G'azodagi birinchi urushi paytida ishlatilgan oq fosforga ta'sir qilishi bilan bog'lashadi. Aisha Falastin ayollar amputatsiya milliy futbol jamoasining darvozaboni bo'lishni orzu qiladi.
Fouadning so'zlariga ko'ra, ayollar jamoasi nafaqat futbol, balki Aisha kabi ayollar o'zlari va boshqalar bilan qayta bog'lanishlari uchun joy yaratish edi. Futbol ularning travmadan keyin jismoniy va psixologik tiklanishining muhim usuliga aylandi.
Jamoa katta qiyinchiliklarga, jumladan cheklangan resurslar va yetarli qo'llab-quvvatlanmaslikka duch kelmoqda, ammo hamjamiyat sa'y-harakatlari va hamkorlik tufayli hozirgacha saqlanib qoldi. Isroilning genotsid urushida 1009 nafar falastinlik sportchi halok bo'ldi va sport infratuzilmasi deyarli butunlay yo'q qilindi.
Sport psixologi va G'azo Hope jamoasi murabbiyi doktor Xader Abu Shmala amputatsiyaga uchraganlarning futbol o'ynashining foydalari jismoniy reabilitatsiyadan tashqariga chiqishini ta'kidlaydi. Ko'plab omon qolganlar dastlab izolyatsiya va chekinishni boshdan kechiradi. O'xshash tajribalarni boshdan kechirgan odamlardan tashkil topgan jamoaga qo'shilish ularga ishonchni tiklash va jamiyat bilan qayta bog'lanishga yordam beradi.
Bugun Farah va uning jamoadoshlari futbol maydonida nafaqat urushdan omon qolganlar, balki orzu va maqsadlari bo'lgan sportchilar sifatida turishadi. Ular tanasining bir qismini yo'qotgan bo'lishi mumkin, ammo eng muhim narsaga – hayotda oldinga siljish qat'iyatiga yopishib olishgan. G'azoda, urush minglab odamlarni hayotini o'zgartiruvchi jarohatlar va chuqur psixologik izlar bilan qoldirgan bir paytda, bu yosh ayollar boshqa hikoyani yozmoqda: bu yo'qotish bilan emas, balki ular qayta yashashni tanlagan payt bilan boshlanadi.
Source: www.aljazeera.com