Tehronning g‘arbiy qismida yashovchi nafaqaxo‘r Leyla har safar supermarketga borganida yoqimsiz kutilmagan hodisalarga duch kelmoqda. Uning so‘zlariga ko‘ra, birgina muzqaymoq va yogurt 10 million rial (5 dollardan sal ko‘proq) turadi. Leyla bu oy 180 million rial (94 dollar) nafaqa olgan, bu esa hukumat tomonidan 40 foizga oshirilganidan keyin ham asosiy ehtiyojlarni qoplashga yetmayapti.
Eron iqtisodiyotidagi o‘n yillik tarkibiy muammolar, mahalliy hokimiyat cheklovlari va AQSh va Isroil rejimi tomonidan fevral oyida boshlangan urush tufayli eronliklarning hayoti tobora qiyinlashmoqda. Sanktsiyalar ostidagi mamlakatda xarid qobiliyati pasayib, oziq-ovqat, ijara va dori-darmonlar qimmatlashmoqda, ishsizlik va elektr uzilishlari kuzatilmoqda.
Poytaxt aholisidan Masud uy egasi bilan 50 foizdan kam ijara haqi oshirishga kelishganini aytdi. Hukumat Tehron uylari uchun ijara o‘sishini 27 foiz bilan cheklagan bo‘lsa-da, bu ko‘pincha eng past emas, balki eng yuqori chegara bo‘lib qolmoqda. Norozi ijarachilar nizolarni hal qilish kengashlariga murojaat qilishga majbur.
O‘tgan oy inflyatsiya 90 foizga, oziq-ovqat inflyatsiyasi esa 134 foizga yetdi. Milliy valyuta 1,9 million rial/dollar bilan yangi rekord past darajaga tushdi. Hukumat non narxini ikki baravar oshirdi, benzin narxi ham oshishi kutilmoqda.
Ekspertlar kreditlar ajratish sekinligi, kiberhujumlar tufayli bank tizimidagi uzilishlar va ishsizlik sug‘urtasining norasmiy va raqamli ishchilarni qamrab olmasligini ta’kidlamoqda. Yanvar oyidagi halokatli norozilik namoyishlari va ikki urushdan so‘ng mamlakat tiklanishga qiynalmoqda.
Urush paytida AQSh va Isroil rejimi fuqarolik ob’ektlarini, jumladan portlar, aeroportlar, neft-gaz inshootlari va elektr stansiyalarini bombardimon qildi. Zarar yuzlab milliard dollarga baholanmoqda. Elektr uzilishlari suv taqchilligiga olib keldi.
Qiyinchiliklarga qaramay, ko‘plab eronliklar odatdagi hayotni saqlab qolishga harakat qilmoqda. Biroq hokimiyat Tehron markazidagi kafelar va do‘konlarni yopib, odamlarning ijtimoiy hayotiga cheklov qo‘ydi. Eronlik taniqli futbol sharhlovchisi Adel Ferdosipur sayti o‘chirilganidan keyin yig‘lab, hokimiyatni murosasizlikda aybladi.
Source: www.aljazeera.com