Amerika Qo'shma Shtatlari Senatidagi bir guruh qonunchilar Isroilning bahsli "E1" turar-joy qurilishi dasturiga ko'maklashuvchilarga qarshi sanksiyalar joriy etishga intilmoqda. Bu haqda Reuters axborot agentligi xabar berdi.
Chorshanba kuni taqdim etilishi rejalashtirilgan qonun loyihasi Ma'ale Adumim va boshqa noqonuniy Isroil turar-joylarini bosib olingan Sharqiy Quddus bilan bog'laydigan loyihani qo'llab-quvvatlovchi shaxslar va guruhlarga qarshi jazo choralarini ko'rishni talab qiladi. Reja Sharqiy Quddusni, kelajakdagi Falastin davlatining poytaxti sifatida ko'rilgan hududni, G'arbiy Sohildan butunlay ajratib qo'yadi va umuman hududni ikkiga bo'ladi. Loyiha, agar amalga oshirilsa, tarafdorlar va qarshilar tomonidan ham kelajakdagi Falastin davlatchiligiga o'lim zarbasi sifatida baholangan.
Qonun loyihasini Delaver shtatidan Kris Kuns, Massachusets shtatidan Elizabet Uorren, Oregon shtatidan Ron Uayden va Arizona shtatidan Ruben Galego boshchiligida o'nta demokrat homiylik qilishi kutilgan edi. Kuns Reutersga bergan bayonotida: "Falastinlik tinch aholi zo'ravon ekstremist ko'chmanchilar tomonidan vayronagarchilik va qo'rquv kampaniyasiga duch kelayotgan bir paytda, Qo'shma Shtatlar bu xatti-harakatlar qabul qilinishi mumkin emasligi va u barcha isroilliklar va falastinliklar uchun erkinlik, xavfsizlik, farovonlik va o'z taqdirini o'zi belgilashga sodiq qolishini qat'iy bildirishi kerak", dedi.
Bu qadam AQShning ba'zi qonunchilari o'rtasida Isroilning bosib olingan Falastin hududiga nisbatan siyosatidan, jumladan G'azodagi genotsid urushi va G'arbiy Sohilda noqonuniy turar-joylarning davlat tomonidan qo'llab-quvvatlanadigan kengayishidan norozilik kuchayib borayotganining yana bir dalilidir. Tanqidlar, ayniqsa, noyabr oyida bo'lib o'tadigan oraliq saylovlarda AQSh Vakillar palatasi va Senatni nazorat qilishni maqsad qilgan demokratlar orasida keskin. Bir nechta respublikachilar ham AQSh va Isroil o'rtasidagi yaqin aloqalar va Vashington tomonidan ko'rsatilayotgan so'zsiz harbiy yordamni tobora ko'proq shubha ostiga olishmoqda.
Chorshanba kungi qonun loyihasidan tashqari, so'nggi oylarda demokratlarning ko'payib borayotgan qismi Isroilga qurol yetkazib berishni to'xtatish uchun ovoz berdi. 100 a'zodan iborat Senatdagi 20 dan ortiq demokrat ham yaqinda G'arbiy Sohildagi zo'ravonliklarni, jumladan kamida to'qqiz nafar AQSh fuqarosi o'ldirilgan voqealarni tekshirishga chaqiruvchi rezolyutsiyani taqdim etdi.
E1 turar-joy loyihasi, ya'ni "Sharqiy 1" (Isroilning ushbu hudud uchun ma'muriy nomi) tanqidi o'tgan oy Isroil hukumati 1200 ta yangi uy-joy qurish uchun tender e'lon qilganidan keyin yanada kuchaydi. Bu qadam Isroil oktyabr oyida saylovlar o'tkazish arafasida turgan bir paytda amalga oshirildi va ba'zi tahlilchilar buni Bosh vazir Benjamin Netanyahuning o'ng qanot bazasini safarbar qilish va xalqaro javobni qo'zg'atishga urinish deb hisoblashadi. Loyihani o'zi noqonuniy turar-joydan bo'lgan o'ta o'ng qanot vaziri Bezalel Smotrich boshqarmoqda.
Rejani qoralovchilar orasida Buyuk Britaniya tashqi ishlar vaziri Ed Miliband ham bor edi, u loyihani "qabul qilib bo'lmaydigan va buzg'unchi harakat" deb atadi. Yaqin Sharq, Shimoliy Amerika va Yevropadagi davlatlar ham keskin e'tirozlarini bildirdi. Birlashgan Millatlar Tashkilotining Inson huquqlari bo'yicha idorasi E1 loyihasini "anneksiyani mustahkamlash uchun jiddiy va noqonuniy qadam" deb ta'rifladi.
AQSh prezidenti Donald Tramp ma'muriyati esa bu rejaga to'g'ridan-to'g'ri munosabat bildirmadi, buning o'rniga Isroilning G'arbiy Sohilni anneksiya qilishiga qarshiligini yana bir bor tasdiqladi.
Source: www.aljazeera.com