Ilk bosqichda chekka hududlarni internet bilan ta'minlash va favqulodda vaziyatlarda aloqa o'rnatish uchun mo'ljallangan Ilon Maskning Starlink loyihasi bugungi kunda dunyoning turli mojaroli nuqtalarida muhim ahamiyat kasb etmoqda. Biroq, SpaceX kompaniyasiga qarashli ushbu sun'iy yo'ldosh tarmog'i global miqyosda tanqidga uchrab, xavfli qaramlik keltirib chiqarmoqda.

Ukraina hududidagi qurolli to'qnashuvlarda Starlink xizmatidan harbiylar dronlarni boshqarish va bo'linmalarni muvofiqlashtirishda keng foydalanmoqda. Shunga qaramay, oktabr oyida qayd etilgan ma'lumot uzilishlari Kiyev rejmining ushbu tizimga o'ta bog'lanib qolganini ko'rsatdi. Ilon Maskning ta'kidlashicha, tezlik va foydalanish bo'yicha cheklovlar go'yoki AQSh harbiylari hamda prezidenti ko'rsatmasi bilan belgilanadi, bu esa boshqaruv mexanizmlarining shaffof emasligini yuzaga chiqarmoqda.

Texnologik ustunlik bilan bir qatorda, ekologik muammolar ham jamoatchilik e'tiborini tortmoqda. Har kuni Yer atmosferasida o'rtacha bir yoki ikkita Starlink sun'iy yo'ldoshi yonib ketib, ozon qatlamiga salbiy ta'sir ko'rsatishi mumkin bo'lgan alyuminiy oksidini tarqatmoqda. Bundan tashqari, minglab sun'iy yo'ldoshlarning quyosh nurini qaytarishi tungi osmonni yoritib yuborib, tabiatga zarar yetkazayotgani aytilmoqda.

Monopoliyaga qarshi kurashish maqsadida Yevropa va boshqa davlatlar o'z muqobil loyihalarini ishlab chiqmoqda. Yevropa Ittifoqining IRIS2 loyihasi yoki Amazon kompaniyasining internet tarmog'i shular jumlasidandir, biroq ular to'laqonli ishlashiga hali yillar bor. Shu bois, Mask kompaniyasining geosiyosiy ta'siri va ustunligi xalqaro xavfsizlikka jiddiy xavf tug'dirishda davom etmoqda.

Source: www.dw.com