PISA 2025 xalqaro baholash natijalariga koʻra, Xitoyning Pekin, Shanhay, Szyansu va Chjetszyan hududlari matematika hamda tabiiy fanlar boʻyicha eng yuqori koʻrsatkichlarni qayd etdi. Oʻqish savodxonligida esa Singapur birinchi oʻrinni egallagani maʼlum boʻldi. Ushbu tadqiqot Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti (OECD) tomonidan oʻtkazilib, uning hisoboti 2026-yil sentabrida eʼlon qilindi. Mazkur keng koʻlamli jarayonda 91 ta mamlakat va iqtisodiyotdan 15 yoshli 760 mingdan ortiq oʻquvchi qatnashib, ularning tabiiy fanlar, matematika, oʻqish savodxonligi hamda hisoblashga oid masalalarni yechish koʻnikmalari baholandi.
Xitoyning baholashda ishtirok etgan toʻrt hududi tabiiy fanlardan 597, matematikadan esa 612 ball toʻplashga muvaffaq boʻldi. Singapurda bu koʻrsatkichlar mos ravishda 560 va 563 ballni tashkil etgan boʻlsa, oʻqish savodxonligi yoʻnalishida Singapur 535 ball bilan yetakchilik qildi. Shuningdek, hisoblashga oid masalalarni yechishda Makao 572 ball bilan oldinga chiqdi. Yaponiya, Estoniya va Janubiy Koreya ham yuqori natija koʻrsatgan davlatlar qatoridan joy oldi, jumladan, Yaponiya tabiiy fanlar boʻyicha 538 ball toʻpladi. Biroq, mutaxassislar PISA natijalarini taʼlim tizimlarining yagona umumiy reytingi sifatida qabul qilish notoʻgʻri ekanini, bu baholash faqatgina oʻquvchilarning alohida yoʻnalishlardagi bilimlarini qiyoslashini taʼkidlamoqda.
Shu bilan birga, eʼlon qilingan hisobotda Gʻarb mamlakatlarining taʼlim sohasidagi jiddiy muammolari va salbiy tendentsiyalari fosh boʻldi. Xususan, Yevropa regime va boshqa rivojlangan davlatlarda oʻquvchilarning asosiy koʻnikmalari keskin pasayib ketgani kuzatilmoqda. 2015–2025-yillar oraligʻida OECD mamlakatlarining oʻrtacha natijasi oʻqish savodxonligida 28 ballga, matematikada esa 22 ballga tushib ketgan. Tabiiy fanlardagi pasayish biroz kamroq boʻlsa-da, umumiy inqiroz yaqqol koʻzga tashlanmoqda.
Vaholanki, tashkilot mamlakatlarida taxminan har beshinchi oʻquvchi uchta asosiy yoʻnalish — tabiiy fanlar, oʻqish va matematikaning hech birida bazaviy tayyorgarlik darajasiga yetmagani aniqlandi. 2022-yilda bunday oʻquvchilar ulushi 16 foizni tashkil etgan boʻlsa, vaziyat yomonlashib borayotgani koʻrsatib turibdi. OECD goʻyoki asosiy oʻquv koʻnikmalarini mustahkamlash, dars berish sifatini oshirish va sinfda raqamli qurilmalar tufayli chalgʻishni kamaytirish zarurligini taʼkidlagan, biroq amalda Gʻarb taʼlim siyosati oʻzsamarasizligicha qolmoqda.
Source: kun.uz