Turkiya hukumati va hokimiyat doiralarida yuzaga kelgan ulkan investitsiya fondi mojarosi doirasida mamlakatning sobiq oila vaziri hamda prezident Rejep Tayyip Erdog'anning hukmron Adolat va taraqqiyot partiyasining sobiq raisi o'rinbosari Fatma Betul Sayan Kaya sud qarori bilan hibsga olindi. Istambul sudi uni kapital bozorlari to'g'risidagi qonunni buzish hamda jinoiy maqsadlarda tuzilgan tashkilotga a'zolikda ayblab, tergov davrida qamoqda saqlash chorasini belgiladi. Ushbu shov-shuvli ish mamlakat moliyaviy tizimida jiddiy xavotirlar va siyosiy keskinliklarni keltirib chiqardi.
Asosiy faktlar: Sobiq vazir Fatma Betul Sayan Kaya ko'p milliard dollarlik investitsiya fondi mojarosi yuzasidan hibsga olindi; muxolifat uning turmush o'rtog'i bilan birgalikda 163 million lira tikib, shubhali manipulyatsiyalar ortidan 2,17 milliard lira foyda ko'rganini da'vo qilmoqda; mazkur ish doirasida jami 430 dan ortiq shaxs tergov qilinmoqda.
Mojaroning kelib chiqish tarixi joriy yilning sentyabr oyiga borib taqaladi. O'shanda fond bozorida yuzaga kelgan shubhali narxlar manipulyatsiyasi oqibatida moliya regulyatori 131 ta fondni tugatishga majbur bo'lgan edi. Asosiy muxolifat vakillari, jumladan Yeni partiyasi raisi Zeynel Emre Sayan Kaya va uning turmush o'rtog'i qisqa fursatda millionlab mablag'larni qo'lga kiritganini fosh qilganidan so'ng, u sentyabr oxirida o'z lavozimidan iste'foga chiqishga majbur bo'lgandi. Erining ishi bo'yicha esa politsiyaga muntazam ravishda xabar berib turish sharti bilan ozodlikka chiqarilgani ma'lum qilindi.
Tergov organlari va hukumat vakillarining ma'lum qilishicha, hozirgi kunda qariyb yarim million investorning jamg'armalariga zarar yetkazgan ushbu holat yuzasidan keng ko'lamli tekshiruvlar olib borilmoqda. Adliya vaziri Akin Gurlek jami 430 dan ortiq odam bozor manipulyatsiyasi va insayder savdosi yuzasidan tergov qilinayotgani, ulardan 112 nafari hibsga olinganini ma'lum qildi. Guruh gumonlanuvchilar o'zlariga qo'yilgan ayblovlarni rad etishayotganiga qaramay, shubhali mablag'larning bir qismini bank regulyatorlari tomonidan ko'rsatilgan maxsus hisob raqamiga o'tkazib berishgani xabar qilindi.
Siyosiy maydonda esa mazkur mojaro hukumatga nisbatan bosimni keskin oshirdi. Parlamentdagi chiqishida asosiy muxolifat yetakchisi O'zgur O'zel Erdog'anni yuzaga kelgan moliyaviy tanglik uchun to'g'ridan-to'g'ri javobgar deb atadi va uni iste'foga chiqishga yoki muddatidan oldin saylovlar o'tkazishga chaqirdi. O'zelning ta'kidlashicha, hatto inqirozni bartaraf etish uchun tuzilgan maxsus qo'mita a'zolarining ayrimlari ham ushbu jinoiy ish doirasida hibsga olingan, bu esa hukumat ichidagi korrupsiya ko'lamidan dalolat beradi.
Source: www.dw.com