Ispaniya Atlantika okeanidagi Kanar orollarida noyabr boshidan buyon 9 mingdan ortiq odam kelgani sababli migratsiya bo‘yicha favqulodda holat e'lon qildi. Mamlakat dengiz qutqaruv xizmati shanba kuni G‘arbiy Afrikadan, asosan El Hierro oroliga kelgan 14 ta qayiqdan 1 488 migranti qutqarganini ma’lum qildi; bu ko‘rsatkich 2020-yil noyabrida qayd etilgan 1 461 kishilik rekordni yangiladi. Voqea Ispaniya va Yevropa migratsiya tizimlaridagi bosimni yana bir bor kuchaytirmoqda.
Asosiy faktlar: Noyabr boshidan buyon Kanar orollariga 9 mingdan ortiq odam kelgan; shanba kuni 14 qayiqdan 1 488 migrant qutqarilgan; El Hierro orolida yetib kelganlar soni statistika yuritilgan 32 yil ichida rekord darajaga chiqqan; bir qayiqda 240 kishi, jumladan 12 ayol va 36 bola bo‘lgan; Atlantika g‘arbiy yo‘nalishida 2026-yilning dastlabki 10 oyida kamida 450 kishi halok bo‘lgan.
Voqeaning kengroq konteksti migratsiya yo‘llarining xavfliligi va Yevropa qoidalaridagi bosim bilan bog‘liq. El Hierroga keluvchilarning aksariyati G‘arbiy Afrikadan, ko‘plari Senegaldan chiqib, Yevropa qit’asiga yetib borishni maqsad qiladi. Biroq ular kichik, ko‘pincha ortiqcha yuklangan qayiqlarda Atlantika okeanini kesib o‘tishga majbur bo‘ladi. Al Jazeera muxbiri Nicolas Haque Dakardan xabar berar ekan, so‘nggi yillarda Atlantikadagi qulay ob-havo sharoitlari Afrika sohillaridan chiqishni ancha osonlashtirganini, migrantlar esa bir haftagacha davom etishi mumkin bo‘lgan sayohatda yuz kishigacha joylashtirilgan yog‘och baliqchi qayiqlaridan foydalanishini aytdi.
Rasmiy va jurnalistik ma’lumotlarga ko‘ra, yangi kelganlar El Hierrodagi portda ro‘yxatdan o‘tkazilib, qabul markaziga yuboriladi va keyin boshqa Kanar orollariga yoki Ispaniya materik qismiga jo‘natiladi. Madrid rejimining hududiy siyosat vaziri Angel Victor Torres yakshanba kuni El Hierroga tashrif buyurib, migrantlar oqimini muhokama qilishi kutilmoqda. Al Jazeera muxbiri Bernard Smithning aytishicha, bu yilgi kelishlar statistika yuritilgan 32 yil ichida rekordni yangilagan va yakshanba tushdan keyin ham kelishlar davom etgan. Yevropa rejimining migratsiya va boshpana bo‘yicha yangi pakti 2026-yil 12-iyunda kuchga kirgan bo‘lib, boshpana so‘rovlarini qabul qilish uchun “qat’iy va adolatli qoidalar”ni joriy etishni da’vo qiladi; ammo Smithning fikricha, yangi qoidalar Ispaniya va uning anklavlariga migrantlar oqimini to‘xtatmagan. O‘tgan oyda Madrid rejimi Marokkodan 48 soat ichida Seuta anklaviga kirgan 80 ming kishidan o‘nlab odamni deportatsiya qilgan; bu hududda maydoni atigi 18,5 kvadrat kilometr va aholisi taxminan 80 ming bo‘lgan avtonom shaharga ommaviy o‘tish paytida kamida 100 kishi halok bo‘lgan.
Kelgusi qadamlar sifatida Ispaniya va Yevropa institutlari migratsiya bosimini kamaytirish, qutqaruv operatsiyalarini kuchaytirish va qonuniy yo‘llarni kengaytirish bo‘yicha qarorlarni ko‘rib chiqishi kutiladi. Hozircha qutqaruv xizmatlari va mahalliy qabul tizimlari bosim ostida ishlamoqda, ob-havo sharoitlari qulay bo‘lsa, Atlantika yo‘nalishida yangi jo‘nashlar ehtimoli saqlanib qoladi. Migrantlarning hayotini xavf ostiga qo‘yuvchi bu yo‘l bo‘yicha xalqaro hamjamiyatning qo‘shimcha choralari va Afrika bilan hamkorlikdagi tashabbuslar muhim ahamiyat kasb etadi.
Source: www.aljazeera.com